Ga naar de inhoud 
Wie online zoekt naar gereedschap om tegels te verwijderen, krijgt van alles voorgeschoteld, van zware sloopmachines tot handzaam precisiegereedschap. Maar lang niet elk werktuig past bij elke klus, en een zware machine huren voor een paar vierkante meter is weggegooid geld, terwijl met de hand een grote vloer slopen juist dagen extra kost. De vraag is dus niet welke machine de beste is, maar welk gereedschap bij jouw situatie past.
Dit artikel zet zes gereedschappen naast elkaar, legt per type uit wanneer het zinvol is en wanneer niet, en geeft een vuistregel voor de keuze tussen handwerk en een machine. Voor het wegwerken van de lijm die na de tegels achterblijft, is er een apart artikel over tegellijm verwijderen; voor tegels die je heel wilt houden, een artikel over tegels verwijderen zonder beschadiging.
Welk gereedschap bij welke klus?
Voordat we de gereedschappen een voor een langslopen, helpt het overzicht: welk gereedschap past bij welke situatie. Het diagram vat het samen.
De rode draad: een grote vloer vraagt een breekhamer, een kleinere vloer kan met een tegelstripper, wandtegels en randwerk doe je met een multitool, en een kleine reparatie klaar je met handgereedschap. De slijptol staat daar wat los van: die is geen sloopmachine, maar gereedschap voor het snijwerk dat aan de sloop voorafgaat. Hieronder lopen we de zes gereedschappen langs.
De breekhamer
De breekhamer is een zware machine met een opname voor verschillende beitels: een vlakke beitel, een puntbeitel en een spadebeitel. Het is de werkpaard van professionele tegelsloop. De beitel wordt onder de tegel gedreven en breekt de hechting met de ondergrond.
De breekhamer komt tot zijn recht bij vloertegels op een groter oppervlak, en dan ongeacht de lijmsoort: ook harde flexlijm en polyurethaanlijm, waar een tegelstripper het op aflaat weten, zijn ermee te lijf te gaan. Voor de meeste woningprojecten volstaat een breekhamer in de klasse van zes tot acht kilo; voor heel grote of zware vloeren bestaat een tienkiloklasse. De breekhamer is geen keuze voor wandtegels, want daarvoor is hij te zwaar, en boven vloerverwarming is hij af te raden vanwege het risico de leidingen te raken. Het is bovendien luidruchtig werk, met een geluidsniveau dat ruim boven de gehoorschadegrens uitkomt; gehoorbescherming is dan ook noodzaak, daarover meer in het veiligheidsdeel.
Het begin is met een breekhamer vaak het lastigst: je hebt een startpunt nodig waar de beitel onder een tegel kan komen. Begin daarom onderin een hoek, en zoek een tegel die al een beetje hol klinkt of losligt; daar zet je de beitel onder. Vind je nergens een opening, dan kun je gericht één tegel stuk slaan en die plek als startpunt gebruiken om de rest los te werken. Eenmaal op gang werk je systematisch tegel voor tegel verder.
De tegelstripper
De tegelstripper is een elektrische machine met een oscillerend beitelblad dat onder een vlakke hoek, in de orde van twintig tot dertig graden, tussen de tegel en de lijmlaag slaat. Zo wordt de hechting verbroken zonder dat de tegel zelf wordt verbrijzeld.
De tegelstripper is geschikt voor vloertegels op een kleiner tot middelgroot oppervlak, waar je gecontroleerder wilt werken dan met een breekhamer. Hij werkt het best op een cementdekvloer met een dunne lijmlaag. Voor wandtegels is de machine te zwaar om verticaal te hanteren, op een houten ondergrond kan hij de planken beschadigen, en bij harde flexlijm of polyurethaanlijm springt het blad er eerder vanaf dan dat het de tegel lost. Zie de tegelstripper dus als de rustige tussenweg: minder ruw dan een breekhamer, maar met een beperkter werkterrein.
De multitool
De multitool is een handzaam apparaat met een oscillerend blad. Met een diamantblad kun je er de lijmverbinding mee scheiden, vooral op plekken waar een grote machine niet bij kan of te grof is.
De multitool is sterk bij wandtegels van elk type en bij randwerk: de strakke randen langs een toilet, een doucherand of een deurpost. Het is ook het aangewezen gereedschap als je tegels heel wilt houden, omdat je er gecontroleerd de lijm mee losmaakt. Voor grote vloeren schiet de multitool tekort: dat wordt traag, vermoeiend werk in een gebogen houding. Zie de multitool dus als precisiegereedschap, niet als sloopmachine voor het grote werk.
De slijptol
De slijptol met een diamantschijf is, anders dan de andere vijf, geen gereedschap om tegels mee te slopen, maar om snijwerk te doen dat aan de sloop voorafgaat.
Je zet de slijptol in om de voegen weg te snijden voordat de sloop begint, om bij het vervangen van een enkele tegel de spanning rond die tegel los te koppelen, of om bij grote tegels de spanning te lossen. Als sloopmachine zelf is de slijptol de verkeerde keuze. Het is droog, stoffig werk, dus een stofafzuiging op de machine is noodzaak. Houd er rekening mee dat de schijf heet wordt; op droge tegels kan dat een risico geven, dus werk rustig en met de juiste schijf.
Dat wegsnijden van de voegen is meer dan een voorbereidende handeling: het haalt de spanning van de tegels af. Zolang de voegen er nog zitten, zitten de tegels als één geheel vast en trekken ze bij het loswrikken aan elkaar. Zijn de voegen eruit, dan staat elke tegel los van zijn buren en komt hij daarna met hamer en beitel of met een machine veel makkelijker los. Het uitslijpen van de voegen vooraf maakt de rest van de klus dus een stuk lichter.
Bereken jouw situatie met de sloopkosten-calculator
Wil je een schatting voor jouw specifieke situatie, zonder offerte aan te vragen? Voer de oppervlakte, het type woning en de gemeente in, en de calculator geeft binnen 30 seconden een realistische prijsindicatie. Geen e-mailadres, geen verplichtingen.
Open de calculator →De brander
De brander is een gasbrander die wordt ingezet om lijm te verzachten, niet om tegels te breken. Het is zeldzaam gereedschap in particulier gebruik en eerder iets voor specialistisch werk.
De brander komt in beeld bij oude bitumenlijm en bij zware lijm waar een heteluchtpistool te zwak voor is. Maar er zijn duidelijke grenzen: een brander is af te raden binnen zonder goede ventilatie, op kunststof of vinyl vanwege brandgevaar, en op tegels die heel moeten blijven, want de hitte geeft een thermische schok. En het allerbelangrijkste: bij oude, zwarte bitumenlijm geldt altijd dat eerst asbest moet worden uitgesloten voordat er ook maar iets wordt verhit.
Kom je onder oude tegels een zwarte, teerachtige bitumenlijm tegen, dan is voorzichtigheid geboden. Bij woningen van voor 1994 kan zo'n oude lijmlaag, of een oude laag vloerzeil eronder, asbest bevatten. Verhit, schuur of breek die laag niet voordat je weet wat erin zit, want juist die bewerkingen brengen vezels in de lucht. Laat het eerst door een gecertificeerd bedrijf onderzoeken. Het cluster heeft hier een apart artikel over; bij twijfel geldt: eerst onderzoeken, dan pas werken.
Het handgereedschap
Geen machine, maar wel het gereedschap waarmee de meeste kleine tegelklussen worden geklaard. Voor reparatiewerk heb je in de kern weinig nodig: een brede beitel om onder de tegel te komen, een hamer, en een breekstaaf om los te wrikken. Voor de lijmresten komt daar een plamuurmes bij.
Dit handgereedschap is de juiste keuze voor kleine klussen, voor het vervangen van enkele tegels, voor randwerk en voor hoeken, en voor plekken zonder stroom in de buurt. Pas bij een groter oppervlak wordt puur handwerk te traag en te belastend voor de polsen en ellebogen; dan komt een machine in beeld. Maar voor een losse tegel of een hoekje in de badkamer is dit eenvoudige gereedschap voldoende, en meteen de goedkoopste route.
Machine of handwerk?
De kernvraag bij elke tegelklus is of een machine de moeite waard is. Het antwoord is bijna altijd een afweging van oppervlakte. Een machine huren kost geld en tijd om op te halen, in te stellen en terug te brengen; dat moet eruit komen in tijdwinst.
De vuistregel: bij een klein oppervlak of een enkele tegel wint handwerk, want het opzetten van een machine weegt dan niet op tegen de klus zelf. Bij een groter vloeroppervlak gaat een breekhamer of een tegelstripper zichzelf terugverdienen in bespaarde uren. Voor wandtegels ligt het anders: daar is de multitool vaak de beste keuze, ongeacht de oppervlakte, omdat de zware vloermachines er niet voor geschikt zijn. Twijfel je waar voor jouw klus de grens ligt, dan kun je dat altijd even overleggen; soms is het eerlijke advies dat een kleine klus zich niet leent voor een zware machine en je beter een goede beitel en een stofzuiger kunt pakken. Bel of app gerust 085 303 5840.
Veilig met gereedschap werken
Tegelsloop is stoffig, luidruchtig werk, en bij elk gereedschap horen een paar veiligheidsregels die in doe-het-zelf-instructies vaak onderbelicht blijven.
Stof is het grootste aandachtspunt: bij het slopen van tegels en lijm komt fijn, kwartshoudend stof vrij dat schadelijk is om in te ademen. Een geschikte stofzuiger op de machine en een fijn stofmasker zijn dan ook noodzaak, geen optie. Geluid is het tweede punt: een breekhamer komt ruim boven de gehoorschadegrens uit, dus gehoorbescherming hoort erbij. Een breekhamer geeft daarnaast stevige trillingen in handen en armen; werk niet eindeloos achter elkaar, maar las pauzes in om het risico op trillingsklachten te beperken. En verder: een veiligheidsbril tegen rondvliegende scherven, kniebescherming bij gebogen werk, stevige schoenen, en bij werk in een appartement de buren even van tevoren inlichten, want tegelsloop is hoorbaar werk.
Eén controle vooraf is bij tegelsloop extra belangrijk: weten wat er onder de tegels zit. Door een vloer of wand kunnen leidingen lopen, niet alleen vloerverwarming, maar ook water-, elektra- en afvoerleidingen. Een beitel of een breekhamer die zo'n leiding raakt, geeft schade die het opruimen van wat tegels verre overstijgt. Controleer daarom vooraf of er leidingen lopen, bijvoorbeeld met een detector die leidingen in vloer en wand opspoort, en werk in de buurt daarvan extra voorzichtig of met de hand.
Veelgestelde vragen
Welke machine gebruik je om tegels te verwijderen?
Dat hangt af van de situatie. Een breekhamer is de werkpaard voor vloertegels op een groter oppervlak, ongeacht de lijmsoort. Een tegelstripper past bij vloertegels op een kleiner oppervlak. Een multitool is de keuze voor wandtegels en randwerk, en een slijptol voor snijwerk rond de tegels. Voor een kleine reparatie is helemaal geen machine nodig.
Kun je met een multitool tegels verwijderen?
Ja, met een diamantblad werkt een multitool goed voor wandtegels en voor randwerk rond obstakels zoals een toilet of een deurpost. Je scheidt er de lijmverbinding mee, in ondiepe gangen. Voor een grote vloer is de multitool te traag en te vermoeiend; daar past een breekhamer of een tegelstripper beter.
Welke breekhamer heb je nodig voor tegels?
Voor de meeste woningprojecten volstaat een breekhamer in de klasse van zes tot acht kilo met een SDS-max-opname en een set beitels. Voor heel grote of zware vloeren bestaat een tienkiloklasse. Voor wandtegels is een breekhamer te zwaar; daar zijn een multitool of een slijptol geschikter.
Heb je een machine nodig voor een kleine tegelklus?
Voor een klein oppervlak of een enkele tegel niet. Een brede beitel, een hamer en een breekstaaf zijn dan voldoende, en het huren van een machine weegt niet op tegen het handwerk. Pas bij een groter oppervlak gaat een machine tijd besparen.
Werkt een gasbrander voor het verwijderen van tegels?
Een brander kan oude bitumenlijm of zware lijm verzachten, maar het is specialistisch werk. Gebruik een brander niet binnen zonder goede ventilatie, niet op kunststof en niet op tegels die heel moeten blijven. En bij oude zwarte lijm geldt: eerst asbest uitsluiten voordat er verhit wordt.
Welk gereedschap heb je nodig om tegels te verwijderen?
De basis bestaat uit een brede beitel, een hamer en een breekstaaf, aangevuld met brede plamuurmessen voor de lijmresten. Voor een groter oppervlak komt daar een breekhamer of een tegelstripper bij, met een geschikte stofzuiger. Een stofmasker, een veiligheidsbril en gehoorbescherming horen er bij machinaal werk altijd bij.
Een tegelvloer volledig verwijderd, waarbij een hardnekkige mortel- en lijmlaag gericht is aangepakt zodat de ondergrond onbeschadigd bleef en klaar lag voor een nieuwe vloer.
Bekijk dit project