Ga naar de inhoud 
Wie online zoekt naar gereedschap om tapijt te verwijderen, krijgt van alles voorgeschoteld, van zware machines tot multifunctionele apparaten. Maar lang niet elk werktuig is voor elke klus de juiste keuze, en een dure machine huren voor een kleine kamer is weggegooid geld. De vraag is dus niet welke machine de beste is, maar welk gereedschap bij jouw situatie past.
Dit artikel zet vijf gereedschappen naast elkaar, legt per type uit wanneer het zinvol is en wanneer niet, en geeft een vuistregel voor de keuze tussen handwerk en een machine. Voor het bredere kostenplaatje is het artikel over wat tapijt verwijderen kost de plek om verder te lezen.
Welk gereedschap bij welke klus?
Voordat we de gereedschappen een voor een langslopen, helpt het overzicht: welk gereedschap past bij welke situatie. Het diagram vat het samen.
De rode draad: losliggend tapijt vraagt, ongeacht de oppervlakte, alleen handgereedschap. Vastgelijmd tapijt op een klein oppervlak doe je met een heteluchtpistool en handgereedschap. Pas bij vastgelijmd tapijt op een groot oppervlak gaat een tapijtstripmachine zichzelf terugverdienen. En de lijmresten die na vastgelijmd tapijt achterblijven, zijn een apart geval, met de schuurmachine als aangewezen werktuig. Hieronder lopen we de vijf gereedschappen langs.
De tapijtstripmachine
De tapijtstripmachine is een zware machine op wielen met een snijblad dat onder de tapijtlaag schuift en het tapijt in een doorlopende beweging van de ondergrond scheidt. Waar je met de hand strook voor strook moet trekken en wrikken, doet deze machine dat in één vloeiende gang.
De machine komt tot zijn recht bij vastgelijmd tapijt op grote vlakken, en werkt het best op een stevige ondergrond zoals een cementdekvloer. Voor een kleine ruimte is hij juist geen goede keuze: de huurkosten en het opzetten wegen dan niet op tegen handwerk. Op een houten ondervloer is voorzichtigheid geboden, want het snijblad kan de planken beschadigen, en voor losliggend tapijt is de machine simpelweg overkill. Strippers zijn bij verhuurbedrijven bovendien vaak beperkt op voorraad, dus reserveren is verstandig.
Een houten vloer betekent overigens niet dat de stripmachine helemaal afvalt: het mes laat zich namelijk per ondergrond instellen. Op een betonnen vloer staat de snijkant van het mes naar onderen, op een houten vloer juist naar boven, zodat het blad over de planken scheert in plaats van erin te happen. Verkeerd ingesteld beschadigt de machine het hout, goed ingesteld kan ze er wél op werken. Het is dus belangrijk om de machine op de juiste ondergrond af te stemmen voordat je begint.
De vloerschuurmachine
De vloerschuurmachine is een machine op wielen met een roterende schuur- of diamantkop. Anders dan de stripmachine is hij niet voor het tapijt zelf bedoeld, maar voor wat achterblijft: de lijmresten op de vloer.
Je zet de schuurmachine in na het tapijt, wanneer er lijmresten op een cementdek- of betonvloer liggen die weg moeten voordat er een nieuwe vloer op kan, bijvoorbeeld een gietvloer, tegels of laminaat. Voor het tapijt zelf is het de verkeerde machine, en op een houten ondervloer is hij te agressief. Het is droog, stoffig werk, dus een geschikte stofzuiger op de machine is noodzaak; daarover meer in het veiligheidsdeel. Het verschil tussen de stripmachine en de schuurmachine in één zin: de eerste haalt het tapijt eraf, de tweede de lijm.
Oud tapijt op de zolder en de slaapkamers weggehaald en netjes afgevoerd, zodat de ruimtes schoon werden opgeleverd als basis voor nieuw laminaat.
Bekijk dit projectHet heteluchtpistool
Het heteluchtpistool is geen machine die het tapijt verplaatst, maar gereedschap dat de lijm verzacht. De warme luchtstroom maakt de lijm onder het tapijt zacht, waarna het tapijt met een plamuurmes wordt losgewrikt.
Het is de aangewezen keuze voor vastgelijmd tapijt op een kleiner oppervlak, waar een stripmachine te zwaar geschut is. Het pistool luistert wel nauw: voor de meeste tapijtlijmen is een gematigde stand, in de orde van 450 tot 550 graden, voldoende, en het pistool moet op afstand van de ondergrond blijven, zo'n vijf tot acht centimeter, om het hout niet te verbranden. Boven kunststof of vinyl is het heteluchtpistool af te raden vanwege smeltgevaar. Hoe je vastgelijmd tapijt en de lijmresten stap voor stap aanpakt, staat in het artikel over vastgelijmd tapijt en tapijtlijm verwijderen.
De multitool
De multitool is een handzaam apparaat met een oscillerend snijblad. Met een breed bladaccessoire kun je er de tapijtlaag mee van de lijm scheiden, vooral op plekken waar een grote machine niet bij kan.
De multitool is sterk in randwerk en kleine vastgelijmde stukken: strakke randen langs muren, hoeken, obstakels, en de treden van een trap. Voor grote vlakken is hij minder geschikt, want dat wordt traag werk in een vermoeiende, gebogen houding. Zie de multitool dus als aanvulling op ander gereedschap, niet als hoofdwerktuig: hij maakt het werk af op de plekken waar de rest niet komt.
Het handgereedschap
Geen machine, maar wel het gereedschap waarmee verreweg de meeste tapijtklussen worden geklaard. Voor een tapijtklus heb je in de kern weinig nodig: een mes om het tapijt in stroken te snijden, een platte koevoet om de spijkerlatten los te wrikken, en een plamuurmes om lijmresten weg te schrapen. Voor kleinere stukken en voor de trap bestaat daarnaast de tapijttrekker, een licht handgereedschap waarmee je het tapijt gericht lostrekt; handig op plekken waar een grote machine niet thuishoort.
Dit handgereedschap is de juiste keuze voor alle kleinere klussen, voor traptapijt, voor randwerk, en voor plekken waar een machine niet bij kan. Pas bij een echt grootschalige sloop wordt puur handwerk te traag en te belastend voor de polsen; dan komt een machine in beeld. Maar voor de gemiddelde woonkamer of slaapkamer is dit eenvoudige gereedschap voldoende, en het is meteen de goedkoopste route.
En de behangstomer?
Eén apparaat verdient een aparte waarschuwing, omdat het regelmatig als oplossing wordt genoemd: de behangstomer. Dat is verleidelijk, want veel mensen hebben er een in huis, en hij wordt soms aangeprezen als geschikt voor tapijt.
Voor tapijt werkt een behangstomer echter niet. De stoom maakt de tapijtvezel vooral nat en zwaar, maar lost de lijmverbinding tussen het tapijt en de ondervloer niet op. Bovendien geeft het ingebrachte vocht een risico op schimmel in de ondergrond. We horen het geregeld van mensen die het eerst zelf met een behangstomer hebben geprobeerd en daarna met natter en hardnekkiger vastzittend tapijt zaten dan ervoor. Voor vastgelijmd tapijt zijn een heteluchtpistool of een tapijtstripmachine de juiste keuzes; de behangstomer kun je voor tapijt overslaan.
Machine of handwerk?
De kernvraag bij elke tapijtklus is of een machine de moeite waard is. Het antwoord is bijna altijd een afweging van oppervlakte en lijm. Een machine huren kost geld en tijd om op te halen, in te stellen en terug te brengen; dat moet eruit komen in tijdwinst.
De vuistregel: bij losliggend tapijt wint handwerk vrijwel altijd, ook op een groot oppervlak, want het is licht en snel werk. Bij vastgelijmd tapijt ligt het kantelpunt lager: op een klein oppervlak doe je het met een heteluchtpistool en de hand, maar vanaf een fors vlak begint een tapijtstripmachine de huurkosten terug te verdienen in bespaarde uren. Zit je in de twijfelzone, dan tellen ook praktische zaken mee: de staat van de lijm, of er een houten ondervloer onder ligt, en of je het werk met één of twee personen doet. Twijfel je, dan kun je dat altijd even overleggen; soms is het eerlijke advies dat je een kleine klus beter zelf met de hand doet. Bel of app gerust 085 303 5840.
Veilig met gereedschap werken
Bij elk gereedschap horen een paar veiligheidsregels die in doe-het-zelf-instructies vaak onderbelicht blijven. Ze zijn de moeite van het noemen waard.
Bij de tapijtstripmachine horen handschoenen en een veiligheidsbril, vanwege rondvliegend lijmresidu, en houd de machine met twee handen vast vanwege het terugslagrisico. Bij de schuurmachine is een geschikte stofzuiger, een fijn stofmasker en gehoorbescherming geen overbodige luxe: cementstof is schadelijk om in te ademen, en de machine mag niet stil op één plek blijven draaien. Bij het heteluchtpistool geldt afstand houden van de ondergrond, niet boven kunststof werken, en de hete luchtstroom nooit op de eigen huid richten. Bij de multitool hoort oogbescherming, en een blad dat op tijd vervangen wordt, want een bot blad scheurt het tapijt in plaats van het te snijden. En voor alle klussen: kniebescherming bij urenlang werk, voldoende pauzes, en ramen open voor ventilatie, zeker bij het heteluchtpistool en bij lijmwerk.
Ook voor vinyl en linoleum
Wie "tapijt" zegt, bedoelt soms vloerbedekking in bredere zin. Goed om te weten: het gereedschap uit dit artikel is niet tot tapijt beperkt. Een tapijtstripmachine, een schuurmachine voor de lijmresten, een heteluchtpistool en handgereedschap werken net zo goed voor het verwijderen van verlijmd vinyl en linoleum.
De afweging blijft daarbij dezelfde als bij tapijt: hoe het materiaal vastzit en hoe groot het oppervlak is, bepalen of een machine de moeite waard is, en welke lijm eronder zit bepaalt de methode. Ligt er verlijmd vinyl of linoleum in plaats van tapijt, dan kun je de keuzehulp uit dit artikel dus gewoon aanhouden.
Veelgestelde vragen
Welk gereedschap heb ik nodig om tapijt te verwijderen?
Voor losliggend tapijt op spijkerlatten heb je genoeg aan handgereedschap: een mes, een platte koevoet en handschoenen. Voor vastgelijmd tapijt komt daar een heteluchtpistool en een plamuurmes bij om de lijm te verzachten en weg te schrapen. Voor grote oppervlakten vastgelijmd tapijt kan een tapijtstripmachine het werk versnellen.
Welke machine kun je het beste gebruiken voor tapijt verwijderen?
Dat hangt af van de situatie. Een tapijtstripmachine is bedoeld voor vastgelijmd tapijt op grote vlakken. Een schuurmachine is voor de lijmresten die na het tapijt achterblijven. Een heteluchtpistool past bij kleinere vastgelijmde oppervlakten, en een multitool bij randwerk en lastige hoeken. Voor klein, losliggend werk is helemaal geen machine nodig.
Heb je een machine nodig voor losliggend tapijt?
Nee. Losliggend tapijt op spijkerlatten haal je weg met handgereedschap: snijd het tapijt in stroken, rol het op, en wrik de spijkerlatten met een koevoet los. Een machine is voor losliggend tapijt overbodig en alleen maar duurder. Pas bij vastgelijmd tapijt of grote oppervlakten gaat een machine een rol spelen.
Kun je een behangstomer gebruiken voor tapijt?
Dat is niet aan te raden. Een behangstomer maakt de tapijtvezel nat en zwaar, maar lost de lijmverbinding tussen tapijt en ondervloer niet op, en het vocht geeft bovendien een risico op schimmel in de ondergrond. Voor vastgelijmd tapijt zijn een heteluchtpistool of een tapijtstripmachine de geschikte keuzes.
Wat is het verschil tussen een tapijtstripmachine en een schuurmachine?
Een tapijtstripmachine heeft een snijblad dat het tapijt van de lijmlaag scheidt; die is voor het tapijt zelf. Een schuurmachine heeft een roterende kop die de lijmresten van de vloer schuurt; die is voor wat na het tapijt achterblijft. Bij een grote vastgelijmde vloer gebruik je ze achter elkaar: eerst de stripmachine, dan de schuurmachine.
Kun je een machine huren of moet je hem kopen?
Voor een eenmalige tapijtklus is huren vrijwel altijd voordeliger; een tapijtstripmachine of schuurmachine kopen loont alleen bij veelvuldig gebruik. Lichter gereedschap zoals een heteluchtpistool is sneller terugverdiend. Verhuurbedrijven hebben de zwaardere machines op voorraad; reserveer ruim van tevoren, want strippers zijn vaak beperkt beschikbaar.
