Ga naar de inhoud 
Een schoorsteen verwijderen klinkt als één klus, maar het is het niet. Er zijn grote verschillen tussen alleen de pijp boven het dak weghalen en de hele schacht door de woning eruit slopen, en die verschillen bepalen vrijwel volledig wat het kost. Daarom begint dit artikel niet met één bedrag, maar met de zes manieren waarop je een schoorsteen kunt aanpakken.
Veel schoorstenen zijn intussen overbodig geworden. Woningen worden tegenwoordig verwarmd met centrale verwarming of een warmtepomp, en het rookkanaal staat dan vooral nog ongebruikt op het dak. Dat is niet altijd onschuldig: een verwaarloosde schoorsteen kan zelf de oorzaak van problemen worden. Verweerde voegen en loodwerk laten water door, en juist rond de schoorsteen ontstaan dan lekkages en vochtplekken. Voor veel mensen is het verwijderen dus niet alleen een kwestie van ruimte winnen, maar ook van een lekrisico wegnemen.
Hieronder komen die zes types aan bod, de bijkomende kosten zoals dak-afdichting en steiger, de constructieberekening bij een dragende schoorsteen, asbest in het rookkanaal, en de overige factoren die de prijs sturen. Het cluster heeft verder aparte artikelen over de subsidieregelingen, de keuze tussen het onderste en bovenste deel, asbest, en de vergunning; daar wordt op de juiste plek naar verwezen.
De zes manieren om een schoorsteen aan te pakken
Voordat je naar een prijs kijkt, is het nuttig te bepalen wat je precies wilt. Het diagram zet de zes opties naast elkaar; daarna lopen we ze één voor één langs.
Alleen het deel boven het dak. Het stuk schoorsteen dat boven het dak uitsteekt wordt weggehaald tot dakniveau, het rookkanaal binnenshuis blijft zitten en wordt aan de bovenkant afgedopt, en het dak wordt dichtgemaakt. Dit is de lichtste ingreep, geschikt als het rookkanaal niet meer in gebruik is en je geen onderhoud meer aan het bovendaks deel wilt. Het is doorgaans een halve dag werk en er is geen constructieberekening nodig.
Boven het dak met afwerking. Hetzelfde als hierboven, maar met volledige dakafwerking: het boeiboord aanpassen, pannen aanvullen of vervangen en de loodaansluitingen strak afwerken. Een keuze voor wie wil dat het dakvlak er na afloop onberispelijk uitziet.
Alleen het deel binnenshuis. De schoorsteenstructuur in de woon- of slaapkamer wordt weggehaald, vaak om wandruimte te winnen, terwijl het bovendaks deel blijft staan. Dat laatste gebeurt meestal omdat er nog een verwarmingstoestel op het rookkanaal is aangesloten. Of er een constructieberekening nodig is, hangt af van de vraag of de schoorsteenwand draagt.
De hele schoorsteen. Alles weg: het deel boven het dak, het deel binnenshuis, het dichtmaken van muur en dak, en eventueel een staalconstructie als de schoorsteen dragend was. Dit is de meest ingrijpende en duurste variant, vaak onderdeel van een bredere renovatie en een klus van enkele dagen.
Alleen de schoorsteenmantel. Hierbij wordt enkel de decoratieve mantel rond de schouw weggehaald, vaak van natuursteen, terwijl het rookkanaal en de schouw zelf blijven. Een lichte, korte klus; het is vooral zorgvuldig werk om de wand erachter niet te beschadigen.
Renoveren in plaats van verwijderen. Het vaak vergeten alternatief. De bestaande schoorsteen wordt aan de buitenkant uitgehakt, opnieuw gevoegd en voorzien van nieuwe loodaansluitingen. De schoorsteen blijft staan maar oogt als nieuw. Verstandig als de schade alleen cosmetisch is, als je het karakter van een oudere woning wilt behouden, of als er nog een houtkachel in gebruik is.
De goedkoopste keuze is niet altijd de beste, en de duurste niet altijd nodig. Wie alleen onderhoud aan een verweerde schoorsteen wil besparen, is met renoveren vaak voordeliger uit dan met volledig verwijderen. Wie juist woonruimte wil winnen, kijkt naar het binnenshuis deel. En wie nog een verwarmingstoestel op het rookkanaal heeft, kan het bovendaks deel niet zomaar weghalen. Begin daarom niet bij de prijs maar bij de vraag wat je na afloop met de ruimte en de woning wilt; daar volgt het juiste type vanzelf uit.
Hoe de kosten zijn opgebouwd
Een offerte voor een schoorsteen bestaat uit losse onderdelen, en het helpt om die los te zien. Het sloopwerk zelf is één post, en die is groter voor het binnenshuis deel dan voor het bovendaks deel. Daar bovenop komt de dak-afdichting: een loodslab en eventueel nieuwe pannen om het dak waterdicht te maken waar de schoorsteen zat. Bij het weghalen van een binnenshuis deel hoort het dichten en afwerken van de muur, eventueel met stucwerk voor een strakke wand. En elk project heeft een container en afvoer van het puin.
Dan zijn er de posten die alleen in bepaalde situaties meetellen: een constructieberekening en een stalen balk als de schoorsteen dragend is, een steiger of kraan bij een hoog of slecht bereikbaar dak, en een asbesttraject bij een woning van voor 1994. Die drie kunnen de prijs flink opdrijven, en ze komen hieronder apart aan bod. Een eerlijke offerte splitst al deze posten uit, zodat je ziet waar het geld heen gaat in plaats van één totaalbedrag zonder onderbouwing te krijgen.
Constructieberekening en stalen balk
Veel schoorstenen zijn meer dan een rookkanaal: ze maken deel uit van de draagconstructie van de woning. Vooral in oudere woningen rust een deel van de verdiepingsvloer op de schoorsteenschacht. Wordt zo'n schoorsteen volledig verwijderd, dan moet een stalen balk de last overnemen, net als bij het weghalen van een draagmuur.
De eerste stap is een constructieberekening door een erkend constructeur. Die bepaalt of de schoorsteen dragend is, welke last hij draagt en welke staalconstructie nodig is. Daarna volgt het plaatsen van de stalen balk, waarvan de kosten vooral worden bepaald door het staal zelf en het werk om de balk goed op de bestaande constructie aan te sluiten. Bij een dragende schoorsteen is de berekening bovendien nodig voor de vergunning. Voor de bredere uitleg over dragende constructies is het artikel over draagmuur verwijderen de plek om verder te lezen.
Het regelwerk eromheen hoeft je niet af te schrikken. Voor een sloopmelding of een vergunningsaanvraag zijn doorgaans bouwtekeningen, de constructieberekening en een situatieschets nodig, en dat is precies het soort papierwerk dat een erkend sloopbedrijf voor je verzorgt. De melding of aanvraag wordt dan compleet ingediend, zodat jij daar geen omkijken naar hebt en zeker weet dat de stukken kloppen.
Asbest in het rookkanaal
In woningen van voor 1994 kan asbest in en rond de schoorsteen zitten. Asbestcement werd gebruikt voor rookkanaalpijpen, en asbesthoudende isolatie kwam voor rond het rookkanaal van een geiser of boiler. Bij het verwijderen van zo'n schoorsteen is voorzichtigheid dus geboden.
Bij een verdenking is een asbestinventarisatie door een gecertificeerd bedrijf wettelijk verplicht voordat er gesloopt mag worden. Wordt er asbest aangetroffen, dan volgt sanering door een gecertificeerd bedrijf, en pas na een vrijgavemeting kan het gewone sloopwerk verder. Dat traject is een aparte kostenpost bovenop de sloopkosten. Het is geen overbodige formaliteit: bij het breken van een asbesthoudende rookkanaalpijp komen vezels vrij, en de gevolgen van onzorgvuldig werk zijn vele malen duurder dan een net uitgevoerd traject.
Subsidie voor het verwijderen van een rookkanaal
Sommige gemeenten kennen een subsidieregeling voor het verwijderen van een rookgaskanaal van een houtgestookte kachel of haard, vaak als onderdeel van beleid rond luchtkwaliteit. De bedragen, de voorwaarden en het al dan niet bestaan van zo'n regeling verschillen per gemeente en veranderen bovendien in de tijd: een potje kan leeg raken of een regeling kan worden aangepast.
Het is dus de moeite waard om bij je eigen gemeente na te gaan of er op dit moment een regeling loopt en onder welke voorwaarden. Het cluster heeft hier een apart artikel over, met een actueler overzicht per gemeente en de aanvraagprocedure; zodra dat artikel beschikbaar is, vind je het onder schoorsteen verwijderen en subsidie.
Bereken jouw situatie met de sloopkosten-calculator
Wil je een schatting voor jouw specifieke situatie, zonder offerte aan te vragen? Voer de lengte, het type woning en de gemeente in, en de calculator geeft binnen 30 seconden een realistische prijsindicatie. Geen e-mailadres, geen verplichtingen.
Open de calculator →Wat de prijs verder bepaalt
Naast het gekozen type en de bijzondere posten zijn er nog factoren die het bedrag beïnvloeden. Het bouwjaar en het type schoorsteen spelen mee: een gemetselde schoorsteen uit de vooroorlogse jaren laat zich doorgaans makkelijker slopen dan een zware prefab schoorsteen uit de jaren negentig. De hoogte en bereikbaarheid van het dak bepalen of een steiger of kraan nodig is. Of de schoorsteen dragend of niet-dragend is, maakt het verschil tussen een standaardtarief en de extra posten van berekening en staal.
Verder telt mee of de woning bewoond of leeg is: in een bewoonde woning is een stofarme aanpak nodig, wat extra werk vraagt. En als de schoorsteenverwijdering onderdeel is van een bredere renovatie, kan het voordeliger uitvallen dan wanneer het een losse klus is, omdat container, materieel en mankracht dan gedeeld worden met het overige werk.
In het verlengde daarvan loont het om naar het dak zelf te kijken. Staat er voor het bovendaks werk toch een steiger, en ligt het dak rond de schoorsteen toch open, dan is dat het natuurlijke moment om ander dakonderhoud mee te nemen. Verweerd loodwerk vervangen, voegwerk bijwerken of bij een ouder dak een deel van de dakbedekking vernieuwen kost in één werkgang veel minder dan wanneer je daar later opnieuw een steiger voor moet laten plaatsen. Vraag bij het inventarisatiebezoek dus gerust of er dakonderhoud is dat zich leent om gelijk mee te pakken.
Zelf doen of laten doen?
Of je een schoorsteen zelf kunt aanpakken, hangt af van het type en de situatie. Aan de ene kant van het spectrum staat het weghalen van een losse schoorsteenmantel in een moderne, niet-dragende situatie op de begane grond: dat is voor een handige doe-het-zelver haalbaar. Aan de andere kant staat het verwijderen van een binnenshuis of volledige schoorsteen in een woning van voor 1994: daar spelen asbestrisico, een mogelijk dragende functie en werken op hoogte allemaal tegelijk.
De vuistregel: hoe meer van de volgende dingen op jouw situatie van toepassing zijn, hoe sterker het advies om een sloper in te schakelen. Een woning van voor 1994 met asbestrisico, een mogelijk dragende schoorsteen, werk op een tweede verdieping of hoger, en een dak met loodwerk of een welstandseis. Schoorsteenwerk is technisch werk waarbij fouten dure gevolgen hebben: daklekkage, constructieschade, een asbestbesmetting of valletsel. Bij twijfel is een vrijblijvend inventarisatiebezoek de veiligste eerste stap.
Wat er in een offerte hoort te staan
Een goede offerte voor een schoorsteenverwijdering is uitgesplitst, zodat je per onderdeel ziet wat je betaalt. Daar horen in elk geval een paar dingen in.
Een inventarisatiebezoek waarbij het type en de hoogte van de schoorsteen zijn vastgesteld, met een beoordeling of de schoorsteen dragend is, een inschatting van het asbestrisico bij een oudere woning, en advies over de dakafwerking en de bereikbaarheid. Het sloopwerk per type, met aparte regels voor het slopen zelf, de dak-afdichting en de muurafwerking. De constructieberekening als aparte regel wanneer de schoorsteen dragend is. Het asbesttraject apart bij een woning van voor 1994, met inventarisatie en eventuele sanering los benoemd. En tot slot een vaste opleverdatum met een fotorapport en garantie op de dak-afdichting, zodat je zeker weet dat het dak waterdicht blijft.
Een schoorsteen weggehaald en het dak waterdicht afgewerkt: het bovendaks deel verwijderd, het dak netjes dichtgemaakt met lood en pannen, en het puin afgevoerd.
Bekijk dit projectVeelgestelde vragen
Heb je een vergunning nodig om een schoorsteen te verwijderen?
Voor een niet-dragende schoorsteen op de begane grond is meestal geen omgevingsvergunning nodig, maar wel een sloopmelding bij de gemeente. Voor een dragende schoorsteen of een schoorsteen in een monument is vrijwel altijd een omgevingsvergunning vereist. De doorlooptijd verschilt per situatie en is bij een monument langer.
Kun je zelf een schoorsteen verwijderen?
Voor een losse schoorsteenmantel of een niet-dragend bovendaks deel bij een moderne woning is dat technisch mogelijk, maar werken op een dak brengt valgevaar met zich mee. Voor een woning van voor 1994, een dragende schoorsteen of een volledige verwijdering is een professional vrijwel altijd nodig. De risico's bij zelf doen zijn daklekkage, het vrijkomen van asbest, constructieschade en valletsel.
Is een constructieberekening nodig om een schoorsteen te verwijderen?
Bij een niet-dragende schoorsteen is een constructieberekening niet wettelijk verplicht, maar het is verstandig om te laten controleren of de schoorsteen draagt. Bij een dragende schoorsteen is een berekening nodig voor de vergunning. De berekening wordt gemaakt door een erkend constructeur en bepaalt welke staalconstructie de last moet overnemen.
Wat is de invloed van asbest op de kosten?
In woningen van voor 1994 kan er asbest in het rookkanaal of in de isolatie rond een rookkanaal zitten. Bij een verdenking is een asbestinventarisatie door een gecertificeerd bedrijf verplicht voordat er gesloopt mag worden. Wordt er asbest aangetroffen, dan volgt sanering door een gecertificeerd bedrijf. Dat traject komt als aparte kostenpost bovenop de sloopkosten.
Wat kost het verwijderen van alleen het deel boven het dak?
Het weghalen van alleen het bovendaks deel tot dakniveau, met het dak dichtmaken, is de lichtste en goedkoopste ingreep. De prijs hangt af van de hoogte van het dak, de bereikbaarheid en de gewenste afwerking. Een steiger of kraan voor een hoog of slecht bereikbaar dak verhoogt de prijs.
Is renoveren een alternatief voor verwijderen?
Ja, en het wordt vaak vergeten. Bij renoveren wordt de schoorsteen aan de buitenkant uitgehakt, opnieuw gevoegd en worden de loodaansluitingen vernieuwd, zodat de schoorsteen blijft staan maar er weer als nieuw uitziet. Voor wie alleen onderhoud wil besparen of het karakter van de woning wil behouden, is renoveren vaak voordeliger dan volledig verwijderen.
