Ga naar de inhoud 
Deze maat-tabel is een richtindicatie om jouw situatie globaal in te schatten. Voor de omgevingsvergunning blijft een gecertificeerde constructeur verplicht, en die kan voor jouw specifieke situatie iets afwijken. Alle bedragen in dit artikel zijn inclusief 21% BTW, tenzij anders vermeld.
Welke stalen balk je nodig hebt, hangt vooral af van de overspanning en het aantal verdiepingen erboven. Een doorbraak tot 3 meter met één verdieping erboven vraagt doorgaans een HEA-160 of 180; bij 5 meter ga je naar HEA-240 of HEB-220. Bij grotere overspanningen komen er vaak ook stalen kolommen bij, samen een staalportaal.
Maat-tabel: welk profiel bij welke overspanning?
De twee belangrijkste factoren zijn de lengte van de doorbraak en het aantal verdiepingen erboven. Hieronder de richtprofielen op basis van wat de constructeur in negen van de tien gevallen voorschrijft:
| Overspanning | 1 verdieping erboven | 2 verdiepingen erboven |
|---|---|---|
| tot 2 m | HEA-100 of 120 | HEA-140 |
| 2 tot 3 m | HEA-140 of 160 | HEA-180 of 200 |
| 3 tot 4 m | HEA-180 of 200 | HEA-220 of 240 |
| 4 tot 5 m | HEA-220 of 240 | HEA-260 of HEB-220 |
| 5 tot 6 m | HEB-240 of 260 | HEB-280 of 300 |
| meer dan 6 m | HEB-280 of zwaarder | maatwerk-constructie |
Boven de 6 meter en bij vrijstaande woningen kom je vaak in zwaarder werk: dubbele balken, HEB-profielen of zelfs een combinatie met kolommen. Die situaties vragen altijd een beoordeling ter plaatse.
Bij overspanningen onder de 2,5 meter met een houten balklaag erboven en geen extra belasting kun je vaak nog kleiner: een HEA-100 voldoet dan. Bij zware vloerconstructies (oude betonnen kanaalplaten, granito of een zware betonvloer) ga je per stap één maat omhoog.
Wat betekenen HEA, HEB en IPE?
Drie balkprofielen die in Nederland het meest gebruikt worden voor draagmuur-werk. Het verschil zit in de vorm en de stabiliteit.
HEA: lichtgewicht, vierkant profiel
HEA staat voor "H-balk type A". De hoogte en breedte van het profiel zijn ongeveer gelijk; een HEA-200 is 190 mm hoog en 200 mm breed. De flenzen aan boven- en onderkant zijn relatief dun, wat de balk lichter en goedkoper maakt.
Geschikt voor: standaard draagmuur-doorbraken in woningen, lichte tot middelzware belasting, overspanningen tot 5 meter in standaard situaties.
HEB: zwaarder, zelfde hoogte als breedte
HEB is "H-balk type B". Hoogte en breedte zijn weer ongeveer gelijk, maar de flenzen zijn dikker dan bij HEA. Een HEB-200 is 200 mm hoog en 200 mm breed, en weegt ongeveer 40 procent meer dan een HEA-200.
Geschikt voor: zware belasting, vrijstaande woningen, overspanningen boven de 5 meter, of situaties waarin een HEA niet voldoet en je geen zwaardere HEA wilt omdat HEB efficiënter in de ruimte zit.
IPE: smaller en lichter, ideaal voor lange overspanningen
IPE is een echte I-vorm: hoog en smal. Een IPE-240 is 240 mm hoog maar slechts 120 mm breed. Lichter dan een HEA bij gelijke buigsterkte, en goedkoper in materiaal.
Geschikt voor: lange overspanningen waarbij ruimte boven de balk geen probleem is, vloer- of dak-liggers, en situaties waar de balk weg te werken is in een verlaagd plafond.
HEM: de zwaarste variant
HEM is "H-balk type M", met nog dikkere flenzen en een dikker lijf dan HEA en HEB. Daarmee is het de sterkste H-balk. Voor een doorbraak in een gewone woning is HEM zelden nodig; je komt het profiel vooral tegen bij uitzonderlijk zware belasting, zoals een grote overspanning in een vrijstaande villa met meerdere verdiepingen erboven. De constructeur stapt pas over op HEM als HEB de belasting niet meer aankan.
De muurdikte bepaalt mede de keuze
Naast de belasting speelt de dikte van je muur een rol. Maak je een doorbraak in een dunne wand van bijvoorbeeld 120 mm, dan is het kleinste H-profiel al breder dan de muur zelf. Een H-balk steekt dan uit en moet weggewerkt worden. Een IPE-profiel is smaller en past juist wél netjes in zo'n dunne wand. Daarom is voor doorbraken in dunne muren een IPE vaak de praktische keuze, ook al is een H-balk constructief de standaard.
Wanneer kies je welke?
De praktische regel uit de praktijk:
- HEA: standaardkeuze voor 80 procent van de draagmuur-doorbraken in rijtjeshuizen en twee-onder-een-kap-woningen.
- HEB: bij vrijstaande woningen, dakopbouw, twee verdiepingen erboven, of overspanningen boven 5 meter.
- IPE: een serieus alternatief bij dunne muren en kortere overspanningen, omdat het smalle profiel zich beter laat wegwerken. Ook gangbaar voor vloer- en dakbalken in renovaties.
- HEM: alleen bij uitzonderlijk zware belasting, wanneer HEB niet meer volstaat.
In twijfelgevallen kiest de constructeur HEA als basis en gaat hij over op HEB als de berekening dat vereist.
Welke balk voor specifieke situaties?
Een doorbraak in een rijtjeshuis is niet hetzelfde als een doorbraak in een vrijstaande villa. Hier vier veelvoorkomende scenario's met hun typische profiel.
Doorbraak in een rijtjeshuis (één verdieping erboven)
Standaardsituatie. Overspanning meestal 2,5 tot 3,5 meter (tussenmuur), één verdieping erboven (slaapkamers of badkamer), houten of betonnen vloerconstructie. Typisch profiel: HEA-160 tot HEA-200.
Bij een lichte vloer (houten balklaag met OSB-plaat) kun je iets lichter. Bij een zware vloer (betonnen kanaalplaten of granito) ga je een maat hoger. Meer over dit type doorbraak lees je in het artikel over een draagmuur verwijderen in een rijtjeshuis.
Doorbraak in een twee-onder-een-kap of vrijstaande woning
Vaak een grotere overspanning (3 tot 5 meter) en een zwaardere vloerconstructie erboven, plus eventueel een schoorsteen die meebelast. Typisch profiel: HEA-220 tot HEB-240.
In oude vrijstaande villa's kom je soms HEB-280 of dubbele balken tegen, vanwege de zware dakconstructie en historische muren die geen extra zetting verdragen.
Doorbraak met dakopbouw (twee verdiepingen erboven)
Hier verdubbelt grofweg de belasting per strekkende meter. Een doorbraak van 3 meter onder een dakopbouw vraagt vaak dezelfde balk als 5 meter zonder. Typisch profiel: HEA-240 tot HEB-260.
Belangrijk: bij een dakopbouw moet de constructeur ook de dakbelasting meenemen (sneeuwlast, dakbedekking), wat de berekening complexer maakt.
Aanbouw of uitbouw
Een balk in een aanbouw, zoals een achterkamer-uitbreiding van 4 of 5 meter, draagt vaak het hele dak van de aanbouw plus eventueel een verdieping. Typisch profiel: HEA-200 tot HEA-300.
Bij een aanbouw met een plat dak is HEA voldoende. Bij een aanbouw met een verdieping erop ga je richting HEB.
Heb je ook kolommen of staanders nodig?
Niet elke doorbraak is met één horizontale balk opgelost. Soms volstaat een enkele ligger, maar vaak moet er ook een verticale steunstructuur komen: één of meer stalen kolommen of staanders. De ligger en de kolommen samen vormen dan een staalportaal, een constructie in de vorm van een poort die de last opvangt en naar de fundering afvoert.
Wanneer is een portaal nodig in plaats van alleen een balk? In deze situaties:
- Grote overspanning. Boven ongeveer 5 meter kan een losse ligger te veel doorbuigen. Een tussenkolom verkort de effectieve overspanning en houdt de balk binnen de norm.
- De aansluitende muren dragen niet genoeg. Als de muur waarop de balk aan weerszijden zou rusten zelf te licht is, draagt een kolom de last rechtstreeks naar de fundering.
- Zware belasting van bovenaf. Bij een dakopbouw of twee verdiepingen erboven kan de oplegging op metselwerk onvoldoende zijn.
- Hoekoplossingen. Bij een doorbraak om een hoek of een L-vormige opening zijn kolommen vaak nodig om het portaal te sluiten.
Voor de kolommen worden meestal UNP-profielen of HEA-staanders gebruikt, afhankelijk van de last en hoe de kolom in de muur of hoek wegvalt. Net als bij de ligger bepaalt de constructeur de exacte maat. Een staalportaal is duurder dan een enkele balk, maar in veel situaties de enige constructief verantwoorde oplossing. De constructeur geeft in de berekening aan of een steunbalk alleen volstaat, of dat er staanders bij moeten.
Welke stalen balk voor 5 meter overspanning?
Dit is een van de meest gestelde vragen, vandaar een eigen sectie. Voor een doorbraak van 5 meter in een rijtjeshuis met één verdieping erboven en een standaard vloerconstructie geldt:
- HEA-240: in 70 procent van de gevallen voldoende.
- HEA-260: bij iets zwaardere belasting of een langere effectieve overspanning.
- HEB-220: alternatief bij beperkte hoogte boven de balk.
- HEB-240: bij twee verdiepingen erboven of een vrijstaande woning.
Reken op een gewicht tussen 200 en 280 kg voor de balk zelf, dus plaatsing vraagt twee tot drie man en hijsmiddelen. Materiaalkosten alleen liggen tussen €450 en €750. Boven 5 meter ga je bijna altijd naar HEB of een combinatie met een tussenkolom. De constructeur weegt af welke optie ruimtelijk en financieel het slimst is.
Hoeveel kost een stalen balk?
Materiaalprijzen voor een balk van 3 meter in standaard staalsoort S235:
| Profiel | Gewicht 3 m | Materiaalprijs |
|---|---|---|
| HEA-100 | 50 kg | €110 – €160 |
| HEA-140 | 75 kg | €170 – €240 |
| HEA-160 | 92 kg | €210 – €290 |
| HEA-200 | 126 kg | €290 – €400 |
| HEA-240 | 180 kg | €410 – €570 |
| HEB-220 | 220 kg | €510 – €700 |
| HEB-240 | 250 kg | €580 – €780 |
| HEB-300 | 360 kg | €830 – €1.150 |
Plaatsing komt daar bovenop. Reken voor een complete doorbraak (constructeur, vergunning, balk, sloop en afwerking) op €2.500 tot €7.500. Voor een uitgebreid overzicht zie het volledige kostenoverzicht draagmuur verwijderen, of bereken jouw situatie met de sloopkosten-calculator.
Bereken jouw doorbraak in twee minuten
De gratis sloopkosten-calculator vraagt naar lengte, bouwjaar en kraan-toegang, en geeft direct een realistische prijsindicatie. Geen e-mail nodig, geen pop-ups.
Open de sloopkosten-calculator →Waarom een constructeur de definitieve keuze maakt
Deze maat-tabel is gebaseerd op honderden draagmuur-doorbraken. In negen van de tien gevallen ligt de juiste maat in de range die hierboven staat. Maar voor de officiële omgevingsvergunning accepteert de gemeente alleen een berekening door een gecertificeerde constructeur of bouwkundig ingenieur. De tabel is een snelle inschatting voor je eigen planning, geen vervanging.
Wat de constructeur extra meeneemt dat een tabel niet kan dekken:
- De exacte vloerbelasting bovenop de balk, in kg per m²
- Sneeuw- en wind-belasting bij dak-situaties
- De bouwfysische staat van de aansluitende wanden
- Eventuele extra elementen zoals een schoorsteen, badkamer of zware kasten
- De doorbuiging-eisen voor de specifieke situatie
- Een te licht profiel buigt op termijn door, met scheuren in plafond en muren tot gevolg.
- De meerprijs voor een maat zwaarder is meestal €100 tot €300, een fractie van de herstelkosten bij doorbuiging.
- De gemeente keurt een doorbraak met een te licht profiel af, ook achteraf bij verkoop of een latere aanvraag.
Wat een berekening kost en hoe het traject verloopt, lees je in het artikel over wat een constructeur voor een draagmuur kost.
Voorbeeld-project: HEA-200 voor een doorbraak van 3,2 m
Een recent voorbeeldproject: een doorbraak van 3,2 meter tussen keuken en woonkamer in een rijtjeshuis uit 1972. Eén verdieping erboven (slaapkamer plus badkamer), een betonnen kanaalplaten-vloer, geen schoorsteen.
De constructeur koos voor een HEA-200 met aan beide kanten 20 cm overlap (opleglengte) in de aansluitende muren. De redenering bij die keuze:
- 3,2 meter overspanning valt in de 3-4 meter bandbreedte van de tabel.
- Een kanaalplaten-vloer is een gemiddelde belasting, zwaarder dan een houten balklaag, lichter dan extreme situaties.
- Geen dakopbouw of extra belasting.
Een HEA-180 was waarschijnlijk net aan de krappe kant qua doorbuiging, een HEA-220 was overgedimensioneerd en €120 duurder zonder voordeel. HEA-200 was de juiste keuze.
| Post | Bedrag |
|---|---|
| Constructieberekening | €545 |
| Omgevingsvergunning + leges | €295 |
| HEA-200 stalen ligger (materiaal) | €380 |
| Sloop, stutten en plaatsing | €2.350 |
| Afwerking en oplevering | €610 |
| Totaal project | €4.180 |
Gewicht van de balk: 130 kg over 3,2 meter. Geplaatst met twee man plus een handlier in één werkdag.
De muur tussen keuken en woonkamer weggehaald en de constructie veilig opgevangen met een op maat gestelde stalen draagbalk.
Bekijk dit project
Onze aanpak
Wij regelen de hele keten: de constructeur in ons netwerk berekent de juiste maat, wij bestellen de balk op maat, plaatsen hem volgens berekening en werken alles netjes af. Voor klanten betekent dat:
- Eén aanspreekpunt
Voor constructeur, balk, sloop en afwerking. Je hoeft niet zelf partijen aan elkaar te knopen.
- Vaste prijs vooraf
Na de meting en de berekening krijg je één bedrag, geen verrassingen achteraf.
- Eerlijk advies over de maat
Als de berekening een zwaarder profiel aangeeft dan je verwacht had, leggen we uit waarom en houden we vast aan wat constructief klopt. Geen "het zal wel goed komen" om een offerte rond te krijgen.
Wij doen een klus liever niet dan met slechte kwaliteit. Twijfel je of het verlengen van een bestaande draagbalk een optie is in plaats van een nieuwe plaatsen? Lees ook dat artikel.
Veelgestelde vragen
Welke balk voor een doorbraak van 4 meter?
Voor een doorbraak van 4 meter in een rijtjeshuis met één verdieping erboven volstaat doorgaans een HEA-200 of 220. Bij twee verdiepingen erboven, zoals met een dakopbouw, ga je naar HEA-240 of HEB-220. De constructeur bepaalt de exacte maat op basis van de vloer- en dakbelasting.
Welke stalen balk voor 5 meter overspanning?
Voor een doorbraak van 5 meter in een rijtjeshuis met één verdieping erboven en een standaard vloerconstructie volstaat in de meeste gevallen een HEA-240, soms een HEA-260 bij zwaardere belasting. Bij twee verdiepingen of een vrijstaande woning ga je naar HEB-220 of 240. Boven 5 meter is HEB of een combinatie met een tussenkolom gebruikelijk.
Kan ik zelf de maat van de stalen balk bepalen?
Voor een eigen inschatting wel, op basis van een maat-tabel. Voor de omgevingsvergunning niet: de gemeente accepteert alleen een berekening door een gecertificeerde constructeur. Een tabel is een richtgevende indicatie, geen vervanging voor de officiële berekening die je nodig hebt voor de vergunning.
Wat als de berekening een zwaardere balk aangeeft dan ik dacht?
Dat komt voor bij oudere woningen met zware vloeren, zoals granito of beton uit de jaren 70, bij een dakopbouw, of bij bijzondere belastingen zoals een zware schoorsteen die op de muur staat. De meerprijs voor een zwaarder profiel is meestal €100 tot €300 op de balk, dus volg het advies van de constructeur. Goedkoper kiezen leidt op termijn tot doorbuiging.
Hoeveel weegt een HEA-balk van 3 meter?
Een HEA-160 van 3 meter weegt ongeveer 92 kg, een HEA-200 ongeveer 126 kg, en een HEA-240 rond 180 kg. Daarom worden ze geplaatst met een ploeg van twee tot drie man, met hijsmiddelen bij overspanningen vanaf 4 meter of bij hoge plafonds. Zelf optillen is bij deze gewichten geen optie.
Wat is het verschil tussen een H-balk en een I-balk?
Een H-balk (HEA of HEB) is vierkant van profiel, met hoogte en breedte ongeveer gelijk. Een I-balk (IPE) is smaller en hoger, en lijkt op de letter I. H-balken zijn stabieler voor draagmuur-toepassingen omdat ze beter bestand zijn tegen zijdelingse krachten. IPE-balken zijn lichter en goedkoper, geschikt voor lange overspanningen met vooral verticale belasting, zoals vloer- of dakbalken.
Heb ik naast de balk ook kolommen of staanders nodig?
Soms wel. Bij grote overspanningen, zware belasting van bovenaf of aansluitende muren die zelf te licht zijn, komt er naast de horizontale ligger ook een verticale steunstructuur. De ligger en de kolommen samen vormen een staalportaal. De constructeur bepaalt in de berekening of een losse balk volstaat of dat er staanders bij moeten.
Welke stalen balk past in een dunne muur?
Bij een doorbraak in een dunne wand, bijvoorbeeld 120 mm, is het kleinste H-profiel al breder dan de muur. Een IPE-profiel is smaller en past beter in zo'n dunne wand zonder uit te steken. Voor doorbraken in dunne muren is een IPE daarom vaak de praktische keuze, ook al is een H-balk constructief de standaard.
