Ga naar de inhoud 
Een schoorsteen of rookkanaal verwijderen is een investering, en het is goed om te weten dat een deel daarvan soms vergoed kan worden. Gemeenten zetten steeds vaker in op het terugdringen van houtstook, omdat de rook ervan de luchtkwaliteit en de gezondheid belast. Een van de manieren waarop ze dat doen, is een subsidie voor wie het rookgaskanaal van een houtkachel of haard laat weghalen.
Dit artikel legt uit hoe zo'n subsidie werkt, met de regeling van de gemeente Eindhoven als concreet voorbeeld. Het behandelt de voorwaarden, het belangrijke begrip subsidieplafond, de aanvraagprocedure en de mogelijke combinatie met landelijke subsidie. Voor de kosten van de verwijdering zelf is het artikel over wat een schoorsteen verwijderen kost de plek om verder te lezen.
Waarom er subsidie is
De subsidie staat niet op zichzelf. Houtgestookte kachels en haarden zijn een belangrijke bron van fijnstof in woonwijken, en de rook is hinderlijk en ongezond, voor omwonenden maar ook voor de stokers zelf. Door rookgaskanalen weg te halen, verdwijnt de uitstoot op precies de plekken waar mensen wonen, lopen en fietsen.
Een gemeentelijke subsidie is dus een stimuleringsmaatregel: ze maakt het aantrekkelijker om een houtkachel definitief op te geven. Dat past in een breder geheel; vanuit het landelijke Schone Lucht Akkoord kunnen gemeenten medefinanciering krijgen voor regelingen om rookkanalen te verwijderen. Of een gemeente zo'n regeling daadwerkelijk aanbiedt, en in welke vorm, is een lokale keuze die per gemeente en per jaar verschilt.
De regeling van de gemeente Eindhoven
Als concreet voorbeeld de regeling van de gemeente Eindhoven voor 2026. Die is bedoeld voor het verwijderen of onklaar maken van een rookgaskanaal van een houtgestookte kachel of haard in een woning, en is onderdeel van het beleid voor schonere lucht.
De subsidie bedraagt honderd procent van de gemaakte kosten, met een maximum van 1.000 euro per aanvraag. Het is dus een tegemoetkoming tot dat maximum, geen vast bedrag: wie minder kosten maakt, krijgt minder, en boven de duizend euro wordt niet meer vergoed. De regeling geldt voor het kalenderjaar 2026 en loopt aan het einde van dat jaar af, of eerder als het budget op is. Dat laatste is geen detail, en het komt hieronder apart aan bod.
De Eindhovense regeling is vastgesteld voor het kalenderjaar 2026. Subsidieregelingen worden vaak per jaar opnieuw bekeken: ze kunnen worden verlengd, aangepast of niet voortgezet. Ga er dus niet van uit dat een bedrag of voorwaarde die je ergens leest nog actueel is. Raadpleeg voor je plannen maakt altijd de gemeente zelf voor de regeling die op dat moment geldt. Dit artikel beschrijft de werking en het principe; de exacte, actuele cijfers haal je bij de bron.
De voorwaarden
Aan een subsidie zijn voorwaarden verbonden, en die bepalen of jouw situatie in aanmerking komt. Bij de Eindhovense regeling gaat het om een aantal kernpunten.
De aanvrager moet eigenaar zijn van een bestaande woning of pand in de gemeente; het gaat om bestaande bouw, niet om nieuwbouw. Er moet een houtgestookte kachel of haard aanwezig zijn die op het rookgaskanaal is aangesloten: een openhaard of een vuurstookplaats waarin hout wordt gestookt. De regeling draait om het volledige rookgaskanaal, dat onklaar gemaakt of verwijderd moet worden; het gaat dus niet om enkel een los onderdeel. En er geldt een ingangsmoment: het rookkanaal mag niet al vóór 1 januari 2026 gesloopt zijn.
Wie er kan aanvragen, verschilt overigens per gemeente. De Eindhovense regeling richt zich op de eigenaar, maar bij andere gemeenten kan de doelgroep ruimer zijn. Het komt voor dat ook een huurder een aanvraag kan doen, mits de verhuurder daar schriftelijk toestemming voor geeft, of dat het bestuur van een vereniging van eigenaren een aanvraag indient namens de bewoners. Ben je huurder of woon je in een appartement met een VvE, ga er dan niet zonder meer van uit dat je buiten de regeling valt; controleer wat de regeling van jouw gemeente daarover zegt.
Dit zijn de hoofdlijnen, geen uitputtende lijst. Subsidievoorwaarden zitten vaak in de details, en ze kunnen per gemeente en per jaar verschillen. Voor de exacte en actuele voorwaarden raadpleeg je dus de regeling van de gemeente zelf. Of jouw type schoorsteen onder een regeling valt, hangt bovendien samen met wat je precies laat doen; het artikel over wat een schoorsteen verwijderen kost beschrijft de verschillende types.
Een punt dat veel mensen verrast: het afkoppelen van alleen de metalen kachelpijp die van de kachel naar de muur of het plafond loopt, is doorgaans niet genoeg om voor subsidie in aanmerking te komen. Regelingen vragen meestal dat het rookkanaal over ten minste een verdiepingslaag boven de aansluiting wordt verwijderd, of, als er geen verdieping boven zit, dat de rookafvoer op het dak wordt aangepakt. De ingreep moet bovendien zo zijn uitgevoerd dat hij niet zonder bijzondere inspanning is terug te draaien. Een minimale ontkoppeling kwalificeert dus niet; het gaat de gemeente erom dat het rookkanaal echt definitief onbruikbaar wordt.
Het subsidieplafond: op is op
Een begrip dat bij gemeentelijke subsidies cruciaal is, is het subsidieplafond. Een regeling heeft doorgaans een vastgesteld totaalbudget, en dat budget is niet onbeperkt. Zodra alle toegekende aanvragen samen het plafond bereiken, stopt de regeling, ook al loopt het jaar nog door.
Aanvragen worden behandeld op volgorde van binnenkomst van een complete aanvraag. Wie er vroeg bij is en meteen alle stukken correct aanlevert, maakt dus de meeste kans. Wie wacht, of een onvolledige aanvraag indient die later moet worden aangevuld, schuift achteraan en loopt het risico dat het budget op is. De praktische les: als je van een subsidie gebruik wilt maken, regel het tijdig en zorg dat de aanvraag in één keer compleet is.
Hoe de aanvraag verloopt
De aanvraag van een subsidie verloopt in een aantal stappen. Het diagram hierboven zet ze op een rij; hieronder lopen we ze langs.
Eén ding vooraf, en het is belangrijk: het moment waarop je moet aanvragen, verschilt per gemeente. Bij de ene regeling vraag je de subsidie achteraf aan, na de uitvoering. Bij de andere moet de aanvraag juist vóór de start van het werk binnen zijn, en mag je pas beginnen nadat de gemeente groen licht heeft gegeven; soms volgt er dan na de uitvoering nog een aparte aanvraag tot uitbetaling. Wie bij zo'n regeling eerst sloopt en daarna pas aanvraagt, kan het recht op subsidie mislopen. Zoek de juiste volgorde voor jouw gemeente dus uit voordat je iets in gang zet. De stappen hieronder beschrijven de algemene gang van zaken; de regeling van je gemeente bepaalt of stap drie voor of na de uitvoering valt.
- Controleer de voorwaarden
Ga eerst na of jouw situatie aan de voorwaarden voldoet: het eigendom van de woning, het type kachel of haard, en wat er precies verwijderd wordt. Een sloopbedrijf kan bij het offertegesprek aangeven of jouw situatie naar verwachting in aanmerking komt.
- Laat het rookgaskanaal verwijderen
Het rookgaskanaal wordt verwijderd of onklaar gemaakt. Bewaar de factuur en zorg dat er bewijs van de uitvoering is, zoals foto's; dat heb je nodig voor de aanvraag.
- Dien de aanvraag in met bewijsstukken
De aanvraag gaat via het digitale aanvraagformulier van de gemeente. Je vult de gegevens in en voegt de gevraagde bijlagen toe, zoals de factuur en het uitvoeringsbewijs. Een complete aanvraag is belangrijk, want dat bepaalt je plek in de volgorde van behandeling.
- Beoordeling en uitbetaling
De gemeente neemt de aanvraag in behandeling en geeft uiterlijk binnen acht weken een reactie. Bij een complete aanvraag die aan de voorwaarden voldoet, volgt toekenning en daarna uitbetaling op je rekening.
De officiële regeling en het aanvraagformulier van de gemeente Eindhoven vind je op de subsidiepagina van de gemeente. Daar staat de actuele, volledige tekst van de regeling, die altijd leidend is.
Subsidie in andere gemeenten
De Eindhovense regeling is een voorbeeld, geen landelijke standaard. Of een andere gemeente een vergelijkbare subsidie kent, verschilt sterk. Sommige gemeenten hebben een regeling, andere niet, en regelingen komen en gaan: een gemeente kan er een invoeren, aanpassen of weer stoppen.
Wat wel breder geldt, is de achtergrond. Vanuit het landelijke Schone Lucht Akkoord kunnen gemeenten medefinanciering aanvragen voor regelingen om rookkanalen te verwijderen, waarbij het Rijk een deel van de subsidie meebetaalt. Dat maakt het voor gemeenten aantrekkelijker om zo'n regeling op te zetten, en het verklaart waarom dit type subsidie op meer plekken opduikt. Wil je weten of er voor jouw adres iets beschikbaar is, dan is de gemeente zelf de juiste bron: het omgevingsloket of de subsidiepagina van je gemeente geeft uitsluitsel over wat er op dit moment loopt.
Combineren met subsidie voor een warmtepomp
Veel mensen die een houtkachel opgeven, doen dat in het kader van een bredere verduurzaming, bijvoorbeeld bij de overstap naar een warmtepomp. In dat geval is het de moeite waard om naar meerdere regelingen tegelijk te kijken.
Voor het verduurzamen van de verwarming bestaat er landelijke subsidie, los van een eventuele gemeentelijke regeling voor het rookgaskanaal. Die twee staan in beginsel los van elkaar en worden apart aangevraagd, elk met hun eigen voorwaarden en eigen loket. Voor wie zowel de oude houtkachel laat verwijderen als de woning verder verduurzaamt, kan het totale voordeel daardoor aanzienlijk oplopen. De bedragen en voorwaarden van landelijke regelingen veranderen echter regelmatig, dus bekijk per regeling wat er op het moment van je aanvraag geldt.
Veelgestelde vragen
Is er subsidie voor het verwijderen van een schoorsteen?
Sommige gemeenten kennen een subsidie voor het verwijderen van een rookgaskanaal van een houtgestookte kachel of haard, als maatregel voor schonere lucht. De gemeente Eindhoven heeft zo'n regeling voor 2026. Of er in jouw gemeente een regeling loopt, en onder welke voorwaarden, kun je het beste bij je eigen gemeente navragen, want regelingen verschillen en veranderen.
Hoeveel subsidie kun je krijgen?
Bij de Eindhovense regeling voor 2026 is de subsidie honderd procent van de gemaakte kosten, met een maximum van 1.000 euro per aanvraag. Het is dus een tegemoetkoming tot dat maximum, geen vast bedrag. Andere gemeenten kunnen andere bedragen en voorwaarden hanteren.
Wat zijn de voorwaarden voor de subsidie?
Bij de Eindhovense regeling moet je eigenaar zijn van een bestaande woning of pand in de gemeente, met een houtgestookte kachel of haard die op het rookgaskanaal is aangesloten. Het volledige rookgaskanaal moet onklaar worden gemaakt of verwijderd. Het rookkanaal mag niet voor 1 januari 2026 al gesloopt zijn. Voor de exacte en actuele voorwaarden raadpleeg je de regeling van de gemeente zelf.
Hoe vraag je de subsidie aan?
De aanvraag verloopt via het digitale aanvraagformulier van de gemeente, waarbij je de gevraagde bijlagen meestuurt, zoals een factuur en een bewijs van uitvoering. De gemeente neemt de aanvraag in behandeling en geeft uiterlijk binnen acht weken een reactie. Een sloopbedrijf kan helpen door de benodigde stukken in de juiste vorm aan te leveren.
Wat betekent een subsidieplafond?
Een gemeentelijke subsidieregeling heeft vaak een vastgesteld totaalbudget, het subsidieplafond. Aanvragen worden behandeld op volgorde van binnenkomst van een complete aanvraag, en zodra het plafond is bereikt, stopt de regeling. Op is dus op. Het loont daarom om op tijd en met een volledige aanvraag te zijn.
Kun je subsidie combineren met de subsidie voor een warmtepomp?
Wie de oude houtkachel vervangt door een warmtepomp, kan mogelijk gebruikmaken van de landelijke subsidie voor verduurzaming naast een eventuele gemeentelijke regeling voor het rookgaskanaal. Die regelingen staan los van elkaar en worden apart aangevraagd. Bekijk per regeling de actuele voorwaarden, want subsidies veranderen in de tijd.
