Ga naar de inhoud 
Een schoorsteen verwijderen is geen alles-of-niets-keuze. In de praktijk wil een groot deel van de mensen niet de complete schoorsteen weg, maar een specifiek deel ervan, en dat scheelt vaak flink in kosten en overlast. Welk deel voor jou het verstandigst is, hangt af van waaróm je verwijdert, of de schoorsteen dragend is, en wat je wilt behouden voor een eventuele toekomstige stookplaats.
Dit artikel zet de drie keuzes naast elkaar: alleen het bovendaks deel, alleen het binnenshuis deel, en de hele schoorsteen. Daarna komt het vaak vergeten alternatief aan bod, alleen het loodwerk vervangen, en de afdoptechniek bij gedeeltelijke verwijdering. Voor het bredere kostenoverzicht is het artikel over wat een schoorsteen verwijderen kost de plek om verder te lezen.
De drie keuzes op een rij
Voordat we de keuzes los bespreken, eerst het overzicht. Het diagram laat zien welk deel van de schoorsteen bij elke optie verdwijnt.
Kort samengevat verschillen de drie opties op kosten, doorlooptijd en wat er blijft staan. Alleen het bovendaks deel is de lichtste en goedkoopste keuze, een kwestie van een halve tot een hele dag, en het rookkanaal binnenshuis blijft bruikbaar. Alleen het binnenshuis deel kost meer en duurt langer, vooral als de schacht dragend is, maar het wint woonruimte terwijl het bovendaks deel functioneel blijft. De hele schoorsteen is het duurst en het meest ingrijpend, en laat niets staan. In een aanzienlijk deel van de gevallen blijkt een van de twee gedeeltelijke opties te voldoen; volledig verwijderen is vaak duurder dan nodig wanneer de schoorsteen geen overlast meer geeft.
Alleen het bovendaks deel
Bij deze keuze wordt het deel van de schoorsteen dat boven het dak uitsteekt weggehaald tot dakniveau. Het rookkanaal binnenshuis blijft volledig intact en wordt aan de bovenkant afgedopt. Het dak wordt op de plek van de schoorsteen waterdicht afgewerkt.
Deze optie is verstandig in een paar situaties: als de schoorsteen vooral onderhoudsstress geeft, het vegen, het voegen en het vernieuwen van loodwerk, en je daarvan af wilt; als je geen rookgaskanaal meer nodig hebt omdat er geen houtkachel of openhaard is; of als de schoorsteen het aanzicht van een nieuw dak of een dakkapel verstoort. Het is bovendien de keuze die het minst ingrijpt: er gebeurt niets in de woonkamer of slaapkamer, dus geen muurwerk en geen stucwerk.
Het mooie is dat je je opties openhoudt. Het rookkanaal binnenshuis blijft staan en wordt alleen afgedopt. Wil je later toch weer een houtkachel of pelletkachel, dan kan dat kanaal opnieuw in gebruik worden genomen door de afdop te verwijderen en een nieuwe bovendaks uitvoering te plaatsen. Je sloopt dus niets dat over een paar jaar misschien terug moet komen.
Alleen het binnenshuis deel
Hierbij gebeurt het omgekeerde: de schoorsteenstructuur in de woon- of slaapkamer wordt weggehaald om ruimte te winnen, terwijl het bovendaks deel blijft staan. Dat laatste is logisch wanneer er nog een verwarmingstoestel op aangesloten is en het rookgas dus nog afgevoerd moet worden.
Deze keuze is verstandig als het winnen van woonruimte het hoofddoel is, als het bovendaks deel nog functioneel en in goede staat is, en als je het dak met rust wilt laten. Maar er is een belangrijk aandachtspunt: in oudere woningen is de schoorsteenschacht in de woonkamer vaak onderdeel van de draagconstructie, waarbij een deel van de verdiepingsvloer erop rust. Is dat zo, dan zijn een constructieberekening en een stalen balk nodig om de last over te nemen, en dat verhoogt de kosten en de doorlooptijd merkbaar. Of de schacht draagt, hoort bij de beoordeling vooraf.
Soms is alleen het binnenshuis deel verwijderen trouwens geen keuze maar een noodzaak. Bij een gedeelde schoorsteen, bijvoorbeeld een schoorsteen die je met de buren deelt, kan het bovendaks deel niet zomaar weg. Ook een gemeente kan voorschrijven dat het deel boven het dak blijft staan. In zulke gevallen is het weghalen van het binnenshuis deel de enige beschikbare optie, en is het des te belangrijker om vooraf te checken wat er voor jouw woning geldt.
De verleiding is groot om in één keer alles weg te halen, maar dat is niet altijd het verstandigst. Wie het rookkanaal binnenshuis mogelijk over een paar jaar nog wil gebruiken, bijvoorbeeld voor een inbouwhaard, kan beter alleen het bovendaks deel weghalen en het kanaal netjes afdoppen. Het opnieuw opbouwen van een volledig rookkanaal is een stuk duurder dan het later heractiveren van een bestaand, afgedopt kanaal. Denk dus niet alleen aan de situatie van nu, maar ook aan wat je over vijf jaar zou willen.
Wanneer is volledig de slimste keuze?
Soms is de hele schoorsteen weghalen wél de verstandigste optie. Dat is het geval bij een complete renovatie waarbij zowel boven als binnen dingen veranderen, of wanneer er geen toekomstige stookplaats meer gepland is omdat de woning op een warmtepomp of elektrisch verwarmen overgaat. Ook bij aangetoond asbest in het rookkanaal kan een volledige verwijdering praktischer en uiteindelijk voordeliger zijn dan een gedeeltelijke aanpak.
Nog een reden om de hele schoorsteen weg te halen kan een subsidie zijn. Een gemeentelijke subsidieregeling voor het verwijderen van een rookgaskanaal vraagt doorgaans dat het volledige kanaal onbruikbaar wordt gemaakt; alleen het bovendaks deel weghalen kwalificeert dan niet. Of zo'n regeling voor jouw situatie geldt en wat de voorwaarden zijn, lees je in het artikel over schoorsteen verwijderen en subsidie.
De constructie-impact per keuze
De drie keuzes verschillen sterk in wat ze met de draagconstructie van de woning doen, en dat is een van de grootste prijsbepalende factoren.
Alleen het bovendaks deel heeft vrijwel nooit constructie-impact. Dat deel is niet dragend, dus het weghalen is standaard sloopwerk zonder berekening. Alleen het binnenshuis deel is de keuze waar het kan verschillen: is de schacht in de woonkamer dragend, dan komen een constructieberekening en een stalen balk erbij. De hele schoorsteen heeft dezelfde constructie-impact als het binnenshuis deel, plus aandacht voor het dak waar het bovendaks deel aan vastzat. De uitleg over dragende constructies bij een schoorsteen komt uitgebreider aan bod in het cluster-artikel over de vergunning en de dragende functie, dat binnenkort beschikbaar is.
Bereken jouw situatie met de sloopkosten-calculator
Wil je een schatting voor jouw specifieke situatie, zonder offerte aan te vragen? Voer de lengte, het type woning en de gemeente in, en de calculator geeft binnen 30 seconden een realistische prijsindicatie. Geen e-mailadres, geen verplichtingen.
Open de calculator →Alleen het loodwerk vervangen
Er is een optie die vaak helemaal niet wordt overwogen, terwijl ze voor veel mensen de beste is: niet de schoorsteen aanpakken, maar alleen het loodwerk eromheen vervangen. Het loodwerk rond de voet van de schoorsteen maakt de aansluiting met het dak waterdicht, en juist daar ontstaan na verloop van tijd lekkages.
Deze keuze is verstandig als de schoorsteen structureel in orde is en alleen het lood verouderd is of lekt, als je de schoorsteen wilt behouden voor het karakter van de woning of voor gebruik van een houtkachel, en als je in feite alleen het onderhoudsprobleem wilt oplossen. Het vervangen van het loodwerk is doorgaans een klus van ongeveer een dag, vraagt bij een rijtjeshuis vaak geen steiger, en wordt door een dakdekker of loodgieter uitgevoerd.
De praktische tip: heb je een oudere woning waarbij de bovenkant van de schoorsteen onderhoud nodig heeft, vraag dan eerst een prijsopgave voor het vervangen van het loodwerk voordat je besluit tot slopen. Het kan een aanzienlijk goedkopere oplossing zijn dan zelfs de lichtste verwijdering.
Het rookkanaal afdoppen
Bij elke gedeeltelijke verwijdering blijft een deel van het rookkanaal staan, en dat moet netjes worden afgedopt zodat er geen vocht of dieren binnenkomen. De manier waarop verschilt per keuze.
Na het weghalen van alleen het bovendaks deel komt er een afdop op het dak: een dakdoorvoer met een ventilatierooster en een nette loodaansluiting. Die houdt regenwater buiten, maar laat het rookkanaal wel ademen, want een volledig afgesloten kanaal loopt risico op schimmel. Na het weghalen van alleen het binnenshuis deel komt er een afdop op het hoogste punt waar het kanaal nog bestaat, vaak op zolder, ook met wat ventilatie. Het is verstandig die afdop te voorzien van een markering met datum, zodat bij later onderhoud duidelijk is wat er zit. Een volledig dichte afdichting zonder ventilatie komt zelden voor en is vooral aan de orde rond asbesthoudende restanten, waar het juist de bedoeling is om af te sluiten.
Een goede afdop is geen detail dat je kunt overslaan. Een rookkanaal dat blijft staan maar niet of slecht is afgedopt, loopt na verloop van tijd vol met bladeren, vuil en vogelnesten. Dat vergroot de kans op brand, en via een open kanaal kan ook vocht naar binnen komen, met vochtschade in de woning als gevolg. Wie een deel van de schoorsteen laat staan, ruilt zonder een nette afdop het ene probleem dus in voor het andere.
Er is nog een reden om het afdoppen goed te doen: comfort. Een ongebruikt rookkanaal door de woning kan als een koudebron werken. In oudere woningen voelen de muren die aan een niet-gebruikt kanaal grenzen, bijvoorbeeld in een slaapkamer, in de winter merkbaar koud aan. Een kanaal dat netjes is afgedopt en afgesloten, beperkt die ongewenste luchtstroom en draagt zo ook bij aan een aangenamer binnenklimaat.
Veelgestelde vragen
Wat kost het verwijderen van alleen het bovendaks deel?
Het weghalen van alleen het deel boven het dak is de lichtste en goedkoopste van de drie keuzes. De prijs hangt af van de hoogte en bereikbaarheid van het dak en de gewenste afwerking, van een basisuitvoering met alleen dak-afdichting tot een uitvoering met nieuw boeiboord en pannen. Een constructieberekening is hierbij niet nodig, want het bovendaks deel is niet dragend.
Mag je alleen het binnenshuis deel weghalen?
Ja, dat kan, en het is een veelgekozen optie wanneer je woonruimte wilt winnen en het bovendaks deel nog nodig is. Let wel op: in oudere woningen is de schoorsteenschacht binnenshuis vaak onderdeel van de draagconstructie. Is dat het geval, dan zijn een constructieberekening en een stalen balk nodig, wat de kosten verhoogt.
Is verwijderen of renoveren voordeliger?
Dat hangt af van de staat van de schoorsteen. Als hij structureel in orde is en alleen de voegen en het loodwerk onderhoud nodig hebben, is renoveren doorgaans voordeliger dan welke vorm van verwijderen ook. Is er een bredere renovatie gepland of speelt asbest, dan kan verwijderen juist de logischer keuze zijn.
Hoe wordt het rookkanaal afgedopt bij gedeeltelijke verwijdering?
Bij het weghalen van alleen het bovendaks deel komt er een afdop op het dak, met een rooster zodat het rookkanaal kan blijven ventileren. Bij het weghalen van alleen het binnenshuis deel komt er een afdop op het hoogste resterende punt, vaak op zolder. Het kanaal wordt afgesloten tegen vocht en dieren, met behoud van wat ventilatie tegen schimmel.
Is een constructieberekening nodig bij alleen het bovendaks deel?
Nee. Het deel van de schoorsteen boven het dak is niet dragend en geen onderdeel van de draagconstructie van de woning. Het weghalen ervan is standaard sloopwerk zonder constructieberekening. Bij een monument kan er wel een aanvullende vergunning nodig zijn.
Wat kost het vervangen van het lood rond de schoorsteen?
Het vervangen van alleen het loodwerk rond de schoorsteen is doorgaans een klus van ongeveer een dag en vraagt bij een rijtjeshuis vaak geen steiger. De prijs hangt af van de hoeveelheid loodwerk en of de voegen ook worden meegenomen. Het is een alternatief voor het verwijderen van het bovendaks deel wanneer de schoorsteen zelf structureel in orde is.
Een schoorsteen weggehaald en het dak waterdicht afgewerkt: het bovendaks deel verwijderd, het dak netjes dichtgemaakt met lood en pannen, en het puin afgevoerd.
Bekijk dit project