Ga naar de inhoud 
Een laminaatvloer hoeft na demontage niet automatisch afval te zijn. Klik-laminaat is zo ontworpen dat het uit elkaar kan, en in veel gevallen is het opnieuw te leggen, in dezelfde woning of in een nieuwe. Dat scheelt materiaalkosten en is duurzamer. Maar het lukt alleen als je weet wanneer hergebruik realistisch is, en als je bij de demontage de klikverbindingen ontziet.
Dit artikel behandelt wanneer hergebruik mogelijk is, een test om de staat van de klikverbindingen te beoordelen, het demontageprotocol zonder schade, hoe je de planken bewaart, en de drie scenario's waarin laminaat opnieuw wordt gelegd.
Wanneer is hergebruik mogelijk?
Hergebruik werkt alleen voor klik-laminaat. Verlijmd laminaat heeft lijmrest aan de onderkant en de randen die de aansluiting verstoort, en raakt bij het loswrikken bovendien vaak beschadigd; het is in de praktijk vrijwel nooit geschikt voor herinstallatie. Voor klik-laminaat spelen drie factoren mee.
- De leeftijd. Relatief jong klik-laminaat heeft doorgaans nog goede klikverbindingen. Naarmate het ouder wordt, kunnen de tand-en-groefprofielen verharden of kleine scheurtjes krijgen, en wordt hergebruik minder vanzelfsprekend.
- De ruimte waar het lag. In een droge slaapkamer blijven klikverbindingen lang goed. In een keuken of natte ruimte kan vocht in de kern zijn getrokken, en in een ruimte met vloerverwarming verharden de verbindingen sneller door de warmte.
- De zorgvuldigheid van de demontage. Met de juiste techniek houd je vrijwel alle planken heel. Met haastig wrikken en hard tikken beschadig je er een flink deel. De eerste rij sneuvelt soms onvermijdelijk, dus enig verlies hoort er sowieso bij.
Hergebruiken klinkt aantrekkelijk, maar het is eerlijk om te rekenen. Een zorgvuldige demontage kost meer tijd dan een gewone sloop, en daar komt de opslag bij. Voor een eenvoudige, niet al te dure laminaatvloer kan een nieuwe vloer onder de streep voordeliger uitvallen dan de extra uren demontage en de weken opslag. Voor een hoogwaardige vloer in goede staat ligt dat anders. Weeg de waarde van het bestaande laminaat dus af tegen de moeite, voordat je besluit.
De klikmechanisme-test in drie stappen
Voordat je een vloer demonteert met hergebruik als doel, is het verstandig om eerst de staat van de klikverbindingen te testen op een hoekplank. Het diagram vat de test samen.
- Optillen
Til een hoekplank voorzichtig op. Komt die met een lichte tik los, dan is de klikverbinding in orde. Voelt het muurvast of breekt de plank, dan is het mechanisme verhard en is hergebruik onwaarschijnlijk.
- Bekijken
Bekijk het tand-en-groefprofiel aan de rand van de uitgenomen plank. Is het gaaf, zonder afgebroken stukjes, dan is dat een goed teken. Zie je afbrokkeling, scheurtjes of zwelling, dan is de kans op hergebruik klein.
- Test-klik
Klik de uitgenomen plank meteen weer in een naburige plank. Sluit hij strak aan zonder open voeg, dan kun je de hele vloer aanpakken. Hoor of zie je poeder bij het klikken, dan zijn de tanden aan het verbrokkelen.
Demonteren zonder beschadigen
Een demontage gericht op hergebruik vraagt meer zorg, en dus meer tijd, dan een sloop waarbij het laminaat toch wordt afgevoerd. Reken op ongeveer de helft meer tijd. Het loont, want die extra tijd is precies wat het verschil maakt tussen heel gebleven en beschadigde planken. De werkwijze in vijf punten.
- Plinten intact verwijderen
Snijd vooraf de verf langs de plint in met een mes en wrik de plint daarna rustig los. Markeer met potlood op de achterkant in welke kamer en aan welke muur elke plint hoort, zodat alles straks terugkomt op de juiste plek.
- Begin bij de losse rand
Zoek de muur waar het laminaat het laatst is gelegd; daar zit de losse rand. Til daar de eerste plank schuin omhoog tot de tand uit de groef komt.
- Werk plank voor plank
Haal de planken rij voor rij los, niet door elkaar. Stapel ze plat en in volgorde naast elkaar; bij een grotere vloer helpt het om de rijen met krijt op de achterkant te nummeren.
- Tik nooit hard
Een lichte tik met een hamer met rubberkop is genoeg om een vastzittende klikverbinding los te krijgen. Hard slaan breekt de tanden af en maakt de plank onbruikbaar voor hergebruik.
- Pauzeer bij twijfel
Zit een plank te vast of breekt er iets af, forceer dan niet. Vaak helpt het om eerst de naburige plank los te halen, zodat er extra speling ontstaat.
Het volledige stappenplan voor het verwijderen van laminaat, ook als hergebruik niet het doel is, staat in het artikel over laminaat zelf verwijderen.
De planken goed bewaren
Hoe je het laminaat bewaart tussen demontage en herinstallatie, bepaalt mede of de planken straks nog passen. Vier vuistregels.
Stapel de planken plat, niet op hun zij, want dat verbuigt ze. Doe dat in een droge ruimte op kamertemperatuur: laminaat is een houtvezelplaat die uitzet en krimpt bij wisselende temperatuur en vocht, en dat kan de klikverbindingen verstoren. Een onverwarmde schuur of een vochtige kelder is dus geen goede plek. Verpak de stapel in folie tegen stof en vochtschommelingen. En bewaar niet te lang: hoe langer de planken liggen, hoe groter de kans dat ze door schommelingen in de luchtvochtigheid niet meer strak aansluiten. Bij een verhuizing plan je de demontage en de herinstallatie het best kort na elkaar.
Eén ding wordt niet hergebruikt: de ondervloer. De dunne foam- of folielaag onder het laminaat leg je niet opnieuw, maar vervang je door nieuw materiaal. Die laag is goedkoop en raakt bij demontage doorgaans beschadigd. Is er ooit vocht of waterschade in het spel geweest, dan is dat extra belangrijk: de oude ondervloer moet er dan hoe dan ook uit, en de ondergrond moet volledig droog zijn voordat je het laminaat teruglegt. Laminaat op een nog vochtige ondergrond gaat alsnog werken en bol staan.
Klaarmaken voor het opnieuw leggen
Voordat het laminaat terug de vloer op gaat, zijn er twee dingen die het verschil maken tussen een strakke vloer en een vloer met kieren.
Maak eerst de klikverbindingen schoon. Tijdens demontage en opslag verzamelt zich stof en vuil in de groeven, en bij oude lijmrestjes kunnen er kleine stukjes in achterblijven. Eén los stukje in een groef is al genoeg om te zorgen dat twee planken niet meer strak op elkaar aansluiten. Borstel daarom elke groef schoon en controleer of er geen losse deeltjes meer in zitten, plank voor plank, voordat je begint met leggen.
Laat het laminaat daarna acclimatiseren in de ruimte waar het komt te liggen. Ook al heeft de vloer al eerder ergens gelegen, hergebruikt laminaat moet wennen aan de temperatuur en de luchtvochtigheid van de nieuwe ruimte. Leg je het meteen na transport, dan kan het daarna nog uitzetten of krimpen, met kieren of opbollende planken als gevolg. Laat de planken een tijd in de ruimte rusten voordat je ze legt, zodat ze zich hebben aangepast.
Drie hergebruik-scenario's
Laminaat wordt in de praktijk in drie situaties opnieuw gelegd, oplopend in risico.
| Scenario | Kans van slagen | Aandachtspunt |
|---|---|---|
| Dezelfde kamer, nieuwe ondervloer | Het grootst | Geen transport, klikverbindingen worden meteen getest |
| Een andere kamer in dezelfde woning | Groot | Werkt het best bij een vergelijkbare kamergrootte |
| Een andere woning, bij verhuizing | Kleiner | Transport en wachttijd geven extra kans op verlies |
In alle drie de gevallen geldt hetzelfde advies: houd een deel van de planken achter als reserve. Raakt er later een plank beschadigd door een kras, een deuk of een lekkage, dan kun je die vervangen met materiaal dat exact past. Zonder reserve sta je jaren later met een niet meer verkrijgbaar laminaattype voor een enkele losse plank.
Laminaat verkopen in plaats van hergebruiken
Past het laminaat niet in je nieuwe situatie, dan is verkopen een alternatief voor afvoeren. Op een online tweedehandsmarkt is goed gebleven klik-laminaat gewild, al moet je geen hoofdprijs verwachten: tweedehands laminaat brengt een fractie van de nieuwprijs op. Een vloer van een hoogwaardig merk in goede staat verkoopt het snelst en het best; een eenvoudige, oudere vloer is vaak alleen gratis weg te geven, wat dan vooral een besparing op de afvoerkosten is.
Wie verkoopt, doet er goed aan de advertentie te voorzien van duidelijke foto's, niet alleen van de bovenkant maar ook van de klikranden, en het bouwjaar, het aantal vierkante meter en de staat van demontage te vermelden. Laminaat dat al zorgvuldig gedemonteerd en klaar voor afhalen is, levert merkbaar meer op dan een vloer die de koper zelf nog moet loshalen. Komt het laminaat niet voor verkoop of hergebruik in aanmerking, dan is het artikel over laminaat afvoeren en recyclen de logische volgende stap.
Veelgestelde vragen
Kun je laminaat eruit halen en opnieuw leggen?
Voor klik-laminaat in goede staat is hergebruik goed mogelijk. De meeste planken kun je terugleggen, afhankelijk van de leeftijd, het type ruimte waar het lag en hoe zorgvuldig de demontage gebeurt. Verlijmd laminaat is vrijwel nooit te hergebruiken, omdat de lijmrest de aansluiting verstoort.
Hoe demonteer je laminaat zonder het te beschadigen?
Verwijder eerst de plinten, begin bij de losse rand en til de planken rij voor rij schuin omhoog uit de groef. Tik nooit hard, een lichte tik met een hamer met rubberkop is genoeg, en pauzeer zodra een plank te vast zit. Een zorgvuldige demontage voor hergebruik kost ongeveer de helft meer tijd dan een gewone sloop.
Hoe lang kun je laminaat opslaan voor herinstallatie?
Bewaar laminaat het best niet langer dan enkele maanden, plat gestapeld in een droge ruimte op kamertemperatuur en verpakt tegen stof en vocht. Hoe langer het ligt, hoe groter de kans dat de klikverbindingen door schommelingen in de luchtvochtigheid niet meer strak aansluiten. Plan bij een verhuizing de demontage en herinstallatie kort na elkaar.
Kan verlijmd laminaat hergebruikt worden?
Verlijmd laminaat is praktisch nooit geschikt voor hergebruik. De lijmrest die aan de onderkant en de randen blijft kleven, verstoort de aansluiting, en bij het loswrikken raken de planken bovendien vaak beschadigd. Hergebruik werkt in de praktijk alleen voor klik-laminaat.
Kan ik laminaat met een kapot klikmechanisme nog gebruiken?
Een enkele plank met een gebroken kliktand is vaak nog bruikbaar, mits je die in het midden van de vloer legt waar de omringende planken hem op zijn plek houden. Zijn veel planken beschadigd, dan is de vloer waarschijnlijk te oud of te zwaar belast voor een betrouwbare herinstallatie en kun je beter voor nieuw laminaat kiezen.
Hoeveel reserveplanken moet ik bewaren?
Bewaar na een herinstallatie een klein deel van de planken als reserve. Raakt er later een plank beschadigd door een kras, een deuk of een lekkage, dan kun je die vervangen met materiaal dat exact past. Zonder reserve sta je jaren later met een niet meer verkrijgbaar laminaattype voor een enkele losse plank.
