Behang eraf, en dan? Die vraag stellen veel mensen zich pas als ze al midden in de klus zitten. De muur ziet er ruw uit, er zitten scheuren in het gipspleister, misschien wat losse stukken. Schilderen kan nog niet. Eerst moet de muur worden afgewerkt.

Hieronder lees je hoe je dat aanpakt: van de eerste inspectie na het strippen tot een muur die schilderklaar is. Inclusief de fouten die je op forums zoals Reddit en Tweakers regelmatig ziet terugkomen.

Wat je aantreft na het verwijderen van behang

Achter behang schuilt zelden een perfecte muur. Wat je tegenkomt hangt sterk af van de leeftijd van de woning en hoe het behang destijds is aangebracht.

In nieuwbouwwoningen en huizen uit de jaren tachtig en negentig is de muur meestal gipsgepleisterd. Dat is een relatief zachte ondergrond die snel beschadigt als je behang te agressief verwijdert. Scheuren, losse stukken, vlekken van behanglijm: allemaal normaal.

In oudere woningen, zeker van vóór 1960, zit er vaak kalkpleister of een opgebouwde laag van meerdere soorten stucwerk. Soms zelfs een laag krantenpapier als eerste behanglaag, of een oude verflaag eronder. Dan wordt het interessanter.

Wij zien in de praktijk dat veel mensen verrast zijn door de staat van de muur. Ze verwachtten dat het behang gewoon loslaat en dat de muur daarna klaar is. Maar behangpasta trekt diep in gipspleister, en als je dat nat stoomt zit je snel met een zachte, beschadigde ondergrond.

Asbest in het behang: kijk dit eerst na bij oudere woningen

Woningen gebouwd vóór 1994 kunnen asbest bevatten op onverwachte plekken, ook in bepaalde soorten behanglijm of in de onderliggende afwerkingslagen. Dat klinkt onwaarschijnlijk, maar het komt voor.

Ga je aan de slag in een woning van vóór 1994? Laat dan eerst inventariseren of er asbesthoudende materialen aanwezig zijn. Dat geldt niet alleen voor daken of vloerplaten, maar ook voor muren die meerdere verbouwingslagen hebben meegemaakt. Meer over asbest verwijderen en wanneer een gecertificeerd bedrijf nodig is, lees je op onze dienstpagina.

De muur inspecteren voor je begint met afwerken

Loop de muur systematisch af voordat je plamuur of primer pakt. Er zijn drie dingen waar je op let.

Losse stukken pleister. Tik zachtjes met je knokkel over de muur. Een holle klank betekent dat het pleister loslaat van de ondergrond. Die stukken moet je eerst weghakken, anders plamuur je over een instabiel oppervlak en komt je afwerking er later alsnog af.

Behanglijmresten. Gedroogde lijm is glanzend en trekt verf niet goed op. Nat is het taai en smerig. Zorg dat de muur volledig schoon is: schraap resterende lijm weg, was de muur indien nodig af met warm water en een spons, en laat hem volledig drogen. Dat kan een dag of twee duren, afhankelijk van de ventilatie.

Scheuren en oneffenheden. Haarscheurtjes zijn cosmetisch. Bredere scheuren (meer dan een millimeter) kunnen wijzen op beweging in de constructie. Bij twijfel: laat een bouwkundige kijken voordat je afwerkt.

Primer aanbrengen: de stap die mensen overslaan

Gipspleister is poreus. Breng je direct plamuur of verf aan op droog gips, dan zuigt de ondergrond het vocht eruit voordat het materiaal goed kan hechten. Het resultaat: blaasjes, slechte hechting en strepen in de verflaag.

Breng altijd een muurprimer of grondverf aan op kale gipspleister. Verdunde PVA-lijm (1 deel PVA op 5 delen water) werkt ook goed als alternatief. Laat dit volledig drogen, minimaal vier uur, voordat je verder gaat.

Op kalkpleister of beton gelden andere regels: daar gebruik je een hechtprimer die specifiek geschikt is voor die ondergrond. Kijk op de verpakking of vraag advies bij een verfspeciaalzaak.

Plamuren: zo maak je de muur glad

Plamuur is het materiaal waarmee je oneffenheden, scheuren en gaten opvult. Er zijn twee hoofdtypen: vulmassa (voor grotere oneffenheden, tot een paar millimeter diep) en fijn plamuur (voor de afwerking).

Werk altijd in lagen. Een dikke laag in één keer aanbrengen werkt niet: plamuur krimpt bij het drogen en geeft dan scheuren. Breng een dunne eerste laag aan, laat drogen, schuur licht op met schuurpapier korrel 80 of 120, en breng daarna een tweede, dunnere laag aan.

Gebruik een breed plamuurmes of een Japanse spaan. Houd het gereedschap in een hoek van ongeveer 30 graden ten opzichte van de muur en trek de plamuur in één vloeiende beweging uit. Dat klinkt simpeler dan het is: goed plamuren is een vak, en het is normaal dat je eerste poging wat ribbels vertoont.

Na de laatste laag schuur je de muur fijn met korrel 180 of 220. Verwijder stof met een droge doek of stofzuiger. Dan is de muur klaar voor de primer en daarna de verflaag.

Hoeveel lagen plamuur heb je nodig?

Dat hangt af van de staat van de muur. Een licht beschadigd gipsoppervlak is vaak al klaar na twee lagen. Een muur met veel diepe beschadigingen of grote plekken waar pleister is weggevallen kan drie of vier lagen vergen. Reken op minimaal een dag droogtijd per laag bij normale binnentemperatuur.

Stucwerk als alternatief voor plamuur

Is de muur zwaar beschadigd, of wil je echt een strak glad resultaat? Dan is een laag fijn stucwerk een betere keuze dan plamuur. Stuc dek je over een groter oppervlak uit en geeft een egaler eindresultaat.

Fijn stucwerk aanbrengen is lastiger dan plamuren. Je werkt met een roestvrij stalen spaan en je moet het materiaal op het juiste moment bijwerken: te vroeg en het loopt weg, te laat en je kunt het niet meer glad trekken. De meeste doe-het-zelvers oefenen eerst op een minder zichtbare muur. Geen gek idee.

Wil je weten hoe je ook stucwerk verwijdert als je juist een laag wilt afpellen? Dat leggen we uit in ons artikel over stucwerk verwijderen stap voor stap.

Kan ik direct verven na het verwijderen van behang?

Vrijwel nooit, tenzij de muur achter het behang in perfecte staat was en er geen lijmresten of beschadigingen zijn. In de praktijk is dat zelden het geval.

Verf op een beschadigde of onbehandelde muur legt elk probleem bloot. Oneffenheden worden zichtbaarder, niet minder. Behanglijmresten zorgen voor vlekken of een ongelijkmatige glans. Een muur die er droog prima uitziet, kan na het schilderen een heel ander beeld geven.

De volgorde is altijd: reinigen, primer, plamuren (zo nodig), schuren, primer nogmaals, dan pas verven. Sla stappen over en je begint twee weken later opnieuw.

De muur dichtzetten na het verwijderen van behang

Met “dichtzetten” bedoelen mensen vaak twee dingen: het opvullen van gaten en scheuren, en zorgen dat de muur niet meer absorbeert. Beide zijn onderdeel van het afwerkproces.

Kleine gaatjes (van spijkers of pluggen) vul je op met een beetje fijn plamuur of een reparatiekit. Druk het materiaal goed in het gat, laat het iets uitsteken, en schuur glad na droging.

Grotere gaten of plekken waar pleister helemaal weg is, vragen om een opbouwende aanpak: eerst een vulmassa om het niveau te herstellen, dan fijn plamuur voor de afwerking. Bij gaten groter dan een vuist is het soms beter om een stukje gipsplaat in te zetten als ondergrond.

Het dichtzetten van de poreuze ondergrond doe je met primer of PVA. Dat sluit de poriën af zodat de verflaag gelijkmatig opdroogt en niet wegtrekt in de muur.

Wanneer een vakman sneller is dan zelf doen

Behang verwijderen en de muur afwerken is prima te doen als doe-het-zelver, maar er zijn situaties waar je beter iemand kunt inschakelen.

• De muur is over een grote oppervlakte zwaar beschadigd. Plamuren van een hele kamer kost meer tijd dan de meeste mensen inschatten: reken op een vol weekend voor een gemiddelde woonkamer, exclusief droogtijd.
• Er zit meerdere lagen oud stucwerk of kalkpleister die loslaat. Dan is het soms beter om de hele laag af te halen en opnieuw te beginnen. Dat is zwaar werk.
• Je wilt een strak glad resultaat (bijvoorbeeld voor hoogglansverf). Kleine oneffenheden die je met normaal licht niet ziet, vallen met scherende belichting of hoogglansverf keihard op. Stucadoors hebben hier jaren oefening in.
• Je vermoedt asbest in de onderliggende lagen. Stop dan en laat eerst een inventarisatie doen.

Het professioneel laten uitvoeren van behang verwijderen inclusief de afwerking erna scheelt je niet alleen tijd, maar ook de frustratie van een resultaat dat er na twee verflagen nog steeds ongelijk uitziet.

Iets anders dat je muur flink kan aantasten is het verwijderen van een schoorsteen of openhaard. De muur die daarna overblijft vraagt om vergelijkbaar herstelwerk. Hoe dat werkt lees je in ons artikel over muur afwerken na een openhaard verwijderen.

Schilderklaar: de eindcontrole

Controleer de muur altijd met een lichtbron die schuin op het oppervlak schijnt, ook wel scherende belichting genoemd. Houd een lamp of zaklamp dicht bij de muur en schijn er langs. Elke oneffenheid die je dan ziet, komt ook terug in de verflaag.

Zie je nog onregelmatigheden? Schuur lokaal bij en herhaal de laatste plamuurlaag. Zie je niets? Breng dan een laatste laag primer aan, laat volledig drogen en ga schilderen.

Een goede muurverf voor pas afgewerkte muren is een matte of zijdeglans latex. Vermijd hoogglans op wanden die je zelf hebt geplamuurd, tenzij je zeker weet dat het resultaat strak genoeg is. Matte verf is veel vergevingsgezinder.

Meer over regelgeving rondom sloopwerkzaamheden in huis vind je bij de Rijksoverheid bouwregelgeving^[1].

Zelf doen of uitbesteden: waar trek je de grens?

De meeste mensen kunnen behang verwijderen en een beschadigde muur afwerken zelf doen, mits ze de tijd nemen en de stappen niet overslaan. Het is geen hogere wiskunde, maar ook geen uurtje werk. Een gemiddelde kamer kost je inclusief droogtijden al snel drie tot vier dagen.

Kom je er zelf niet uit? Bel ons gerust op 085 303 5840 of kijk op www.sloopbedrijfbrabant.nl. Advies kost niks.